Hürmüz açıklarında vurulan tankerden sızan petrol BAE sahillerine ulaştı

Hürmüz Boğazı yakınında saldırıya uğrayan bir tankerden sızan petrol, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) kuzey kıyıları boyunca yayılarak bazı plaj ve kıyı alanlarının kapatılmasına neden oldu.

BBC Verify'ın incelediği uydu görüntülerine göre, 9-10 Ekim tarihlerinde İran kaynaklı gemi saldırılarının rekor düzeye çıktığı dönemde hasar gören Gem No.2 adlı tankerle aynı konum ve büyüklüğe sahip gemiden petrol sızıntısı Pazartesi günü görülmeye başlandı. Çarşamba gününe kadar petrol tabakası tankerden 35 kilometreden (22 mil) fazla bir alana yayıldı.

BAE yetkilileri Perşembe günü, olayın kuzeydeki Umm Al Quwain kenti yakınlarındaki plajları etkilediğini açıkladı. Cuma günü doğrulanan görüntülerde petrolün kıyıya vurduğu ve suyu siyaha boyadığı görüldü.

BAE İklim Değişikliği ve Çevre Bakanlığı Perşembe günü yaptığı açıklamada, "çevresel etkileri sınırlamak" amacıyla "derhal kontrol altına alma" çalışmalarına başladığını belirtti.

Bilim insanları: Etki kaçınılmaz ama hasarın boyutu belirsiz

BAE'deki Sharjah Deniz Bilimi Araştırma Merkezi direktörü Prof. Steve Widdicombe, BBC Verify'a "bir etkinin olmasının kaçınılmaz olduğunu" söyledi, ancak araştırmacılar hasarın boyutunu değerlendirmek için henüz erken olduğu uyarısında bulunuyor.

Başlangıçta 19 Ekim'de gemiden çok daha küçük bir petrol sızıntısı görülüyordu. Ancak BBC Verify ve istihbarat şirketi MAIAR tarafından incelenen radar uydu görüntülerine göre, petrol tabakası iki gün içinde hızla yayıldı.

Petrol sızıntıları, deniz canlılarının ve diğer organizmaların doğrudan ölümüne yol açabiliyor; örneğin kaplumbağaları fiziksel olarak hapsedebiliyor, deniz kuşlarının tüylerini kaplayabiliyor veya balıkların solungaçlarına zarar verebiliyor.

Prof. Widdicombe, türler petrolün toksik bileşiklerine maruz kalmaya devam ederse, üreme yeteneklerini etkileyebilecek daha uzun süreli hasarların da oluşabileceğini söyledi.

Araştırmacılar, bu aşamadaki çevresel etkinin çok belirsiz olduğu konusunda uyarıyor; etki, sızan petrolün hacmi ve türü, ne kadar hızlı buharlaştığı veya ayrıştığı ve temizleme operasyonunun etkinliği gibi faktörlere bağlı.

Ancak sızıntı, mercanlar, deniz çayırları ve tuzlu bataklıklar ile yeşil kaplumbağalar ve kritik tehlike altındaki Halavi guitarfish gibi türleri barındıran, dünya çapında tanınan bir Önemli Biyolojik Çeşitlilik Alanı olan Siniyah ve Khor Al Beidah adalarına doğru uzanıyor.

Çatışma ve Çevre Gözlemevi'nden bilim insanı Eoghan Darbyshire, sızıntının bu alana yakınlığının "en endişe verici çevresel yön" olduğunu belirtti.

Gem No.2'ye ne oldu?

BBC Verify'ın gemi boyutları ve konumuna ilişkin analizi, bunların Gem No.2 adlı ham petrol tankeriyle eşleştiğini gösteriyor.

Deniz istihbarat şirketi Vanguard, Panama bayraklı tankerin 9 Ekim'de Al Jazeera Al Hamra kasabasının hemen kuzeyinde "bilinmeyen bir mermi tarafından vurulduğunu" ve gemide çıkan yangının daha sonra söndürüldüğünü bildirdi.

10 Ekim'de sosyal medyada yayınlanan doğrulanmış görüntülerde mürettebatın güvertede koşarak can yeleklerini giydiği ve geminin üzerinde büyük bir siyah duman bulutunun yükseldiği görülüyordu.

İran devlet medyası, Gem No.2 ile eşleşen ve geminin yandığını, yanan petrolün denize döküldüğünü gösteren görüntüler paylaştı. Devlet medyasına göre gemi, Hürmüz Boğazı'ndan "yetkisiz ve tehlikeli bir rotadan" çıkmaya çalışıyordu.

Dubai'deki Hindistan konsolosluğu 11 Ekim'de gemideki 22 Hintli mürettebatın tamamının kurtarıldığını açıkladı.

Gem No.2, Ekim ayı başında Hürmüz Boğazı ve çevresinde saldırıya uğradığını bildiren rekor sayıdaki gemiden biri. Güvenlik uzmanları BBC Verify'a, bunun ABD ordusunun bu kritik deniz yolundan daha fazla gemiyi başarıyla geçirmesine yanıt olarak İran'ın boğaz üzerinde daha fazla kontrol sağlama çabasının parçası olduğunu söyledi.

Tankerler ve diğer ticari gemiler, iki ülke arasındaki çatışma sırasında Hürmüz Boğazı ve çevresinde hem İran hem de ABD güçlerinin saldırısına uğradı.

Ağustos ayında da İran'ın Qeşm Adası kıyılarına büyük bir petrol tabakası vurmuş, uzmanlar bunun yaban hayatı, korunan ekosistemler ve balıkçı toplulukları için tehdit oluşturduğunu belirtmişti.