Herson'da ateşkes sessizliği: halk endişeli

Ukrayna'nın Herson kentinde ABD arabuluculuğuyla sağlanan geçici ateşkes, halka yaklaşık beş yıl sonra ilk kez iki günlük sessizlik yaşattı. Ancak kent sakinleri, Rus güçlerinin bu süreyi askeri hazırlık için kullanabileceğinden endişe ediyor.

Geçici ateşkes, ABD First Lady'si Melania Trump'ın, Dnipro (Dinyeper) nehrinin karşı kıyısındaki Rus işgali altındaki Oleşki kentinden sivillerin güvenli çıkışı için yürüttüğü çabaların sonucu. Ateşkesin pazar günü sona ermesi bekleniyor. Rus güçleri birkaç gündür, cuma günü planlanan Oleşki sivillerinin tahliyesi öncesinde yolu mayınlardan temizlemek için çalışıyor.

Ukrayna İnsan Hakları Ombudsmanı Dmytro Lubinets, salı gününden bu yana Herson'un "kelimenin tam anlamıyla yeniden hayata döndüğünü" söyledi. "İnsanlar sakince dışarı çıkıyor, yürüyüş yapıyor, sonbahar güneşinin tadını çıkarıyor. Bazıları için sıradan günlük yaşam, Herson bölgesi sakinleri için bugün en büyük arzu" dedi.

42 yaşındaki Olga, telefonla BBC'ye yaptığı açıklamada, "Ateşkes ilan edildiğinden beri tam bir sessizlik var" dedi. "Elbette hepimiz çok sevinçliyiz. Ne diyeceğimi bile bilmiyorum, sanki her şey nihayet sona ermiş gibi" diye ekledi.

Ateşkesin askeri amaçla kullanılma korkusu

Ancak yerel yönetimde çalışan ve adı açıklanmayan bir kaynak BBC'ye, Rus güçlerinin "bu durgunluğu mevzilerini güçlendirmek, daha fazla askeri malzeme, silah, mühimmat ve İHA getirmek ve bazı birlik kaydırmaları yapmak için kullandığını" söyledi. Ukrayna İşgal Araştırmaları Merkezi Direktörü Petro Andriuşçenko, Herson sakinlerinin kendisine Oleşki'ye yaklaşık 20 km uzaklıktaki Radensk çevresinde askeri yığınağa tanık olduklarını aktardı. Andriuşçenko, "Siviller kurtarılacak ama aynı zamanda düşmana ateşkesi kendi askeri amaçları için kullanma fırsatı veriyoruz" dedi. Ateşkes sona erdiğinde durumun "daha kötü olabileceğini, çünkü Rus birliklerinin daha güçlü olacağını" belirtti.

Herson sakinleri bu hafta kısa süre de olsa nefes aldı. Salı gününden bu yana taraflardan herhangi bir ihlal bildirilmedi. Daha önceki ateşkesler genellikle uygulanmamıştı. Kent sakini Dima, "İlk kez bombardıman durdu, insanlar buna pek inanamıyor. Alışverişe gidiyorlar, kahve içiyorlar, dolaşıyorlar... Kent canlı" dedi.

Bu hafta onlarca kişi, İHA ve topçu saldırıları nedeniyle yaşanmaz hale gelen sözde "kırmızı bölge"deki ev ve eşyalarına ulaşabildi. Herson'da yaşayan Çek gönüllü Denisa Bohackova, bazılarının yıllardır kimsenin gitmeye cesaret edemediği yerlere giderek, orada bulunmanın neredeyse kesin ölüm anlamına geldiği alanları görüntülediğini söyledi. Dima, "kızlar, erkekler, anne babalar, büyükanneler"in bavul ve çantalarla kırmızı bölge sokaklarında yürüdüğünü, dairelerine dönerek ne kurtarabileceklerine baktıklarını anlattı. Bazıları binaların kömürleşmiş boş kabuklara dönüştüğünü, bazı evlerin ise yağmalandığını gördü.

Herson nüfusu, Rusya'nın Ukrayna'yı tam ölçekli işgalinin başlangıcından bu yana 250 binden fazla kişiden yaklaşık 65 bine düştü. Bohackova, kentte sivil yaşamın hiç durmadığını ancak okullar, tiyatrolar, anaokulları ve hastanelerin yeraltına taşındığını belirtti. "Hersonlu sıradan bir sivil, bu savaşı birçok askerden daha fazla yaşadı" dedi.

İki çocuk annesi Olga, sık sık elektrik kesintileri, İHA'larla atılan ve sonbahar yapraklarıyla gizlenen mayınlar, İHA parçalarının sekmesi ve genellikle öğleden sonra kapanan bir kentten söz etti. Ancak sessizlik başladığından beri Olga normal bir yaşam sürebildi. Oğluyla birlikte başka bir kasabaya araba sürüp, başka bir ilçeye otobüsle giderek büyükannesini ziyaret etti. Çevresindeki dükkânlar ve kafeler doluydu. "Hatta küçük bir trafik sıkışıklığı bile vardı" dedi gülümseyerek.

Yakındaki Oleşki'nin tahliyesinin pazar günü tamamlanması ve ardından ateşkesin sona ermesi bekleniyor. Olga, "Endişemiz pazartesiden itibaren işlerin gerçekten kaotik hale gelebileceği" dedi. Dima ise "Saldırıların yeniden başlayacağını ve artacağını biliyoruz" diye konuştu. "Bu birkaç gün bize her şey nihayet sona erse nasıl olacağını gösterdi."