Hapis cezası uzatılan Leroy Douglas 21 yıl sonra özgür kalıyor

Leroy Douglas, 2005 yılında 24 yaşındayken bir cep telefonu çalmaktan dolayı belirsiz süreli hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme, asgari iki buçuk yıl hapis cezası verdi. Ancak aradan 20 yıldan fazla zaman geçmesine rağmen Douglas hâlâ cezaevinde. 45 yaşına gelen Douglas'ın Ekim ayında serbest bırakılması bekleniyor.

Uyuşturucu bağımlılığı olan Leroy'un daha önce hırsızlık ve dükkân hırsızlığı gibi suçlardan sabıkası vardı. Soygun suçlamasıyla yargılandığı sırada kendisine "Kamu Koruma Amaçlı Belirsiz Hapis Cezası" (Imprisonment for Public Protection - IPP) verildi. Ailesi, bu cezanın süresiz tutukluluk anlamına gelmesi nedeniyle büyük şok yaşadı.

Douglas'ın babası Anthony Douglas, yıllar süren bekleyişin oğlu ve ailesi için "işkence" olduğunu söyledi. "Bu süre zarfında kızını kaybetti, kuzenini kaybetti, annemle babamı kaybetti" dedi.

IPP cezaları ve eleştiriler

IPP cezaları 2005'te yürürlüğe girdi. Amacı, kamu için risk oluşturduğu düşünülen ciddi suçluları cezaevinde tutmaktı. Bu cezalarda asgari bir süre belirleniyor ancak azami veya bitiş tarihi konmuyordu. Hükümlüler asgari süreyi tamamladıktan sonra şartlı tahliye kurulu tarafından değerlendiriliyordu. Serbest bırakıldıktan sonra da belirli lisans koşullarına uymak zorundaydılar; aksi halde yeniden cezaevine gönderilebiliyorlardı.

IPP cezaları, daha hafif suçlar için de verilmesi nedeniyle eleştiriler üzerine 2012'de kaldırıldı. Ancak karar geriye dönük uygulanmadı. Birleşmiş Milletler verilerine göre Temmuz itibarıyla hâlâ yaklaşık 2 bin 400 kişi IPP cezasıyla cezaevinde bulunuyor. Adalet Bakanlığı (MoJ) ise 30 Haziran itibarıyla cezaevlerinde 2 bin 271 IPP mahkumu olduğunu açıkladı.

İnsan hakları avukatı Karen Todner, Leroy'un serbest bırakılmasında kilit rol oynadı. Todner, dört mahkum için Habeas Corpus (kişinin yasal olup olmadığının incelenmesi için mahkemeye çıkarılması) başvurusunda bulunmuştu. Başvuru sonucunda tutuklamaların hukuka aykırı olduğu kabul edildi. Ancak avukat Todner, Leroy'un serbest bırakılma koşullarının "çok katı" olduğunu ve özgürlüğünün kısıtlandığını belirtti.

Ailesi, Leroy'un altı ay boyunca elektronik kelepçe takmak zorunda kalacağını ve kendilerinden üç saat uzaklıktaki Cardiff'te barındırılacağını öğrenince üzüldü. Baba Anthony, oğlunun başarısız olmaya zorlandığını düşünüyor. "Oğlumun iyiliği için ailesinin yanında olması gerekiyor" dedi.

Aile ve kampanya

Leroy'un kız kardeşi Natalie Douglas, kardeşinin eve daha yakın bir yere yerleştirilmesi için kampanya başlattı. Aile, Leroy'u kucak açarak karşılamak ve "bu acımasız sistemde kaybolurken hiç sahip olmadığı destek sistemini" sunmak istiyor. Natalie, ailesinin her ay Leroy'u ziyaret ettiğini ve her gün telefonla konuştuğunu söyledi.

Leroy cezaevindeyken beş kez şartlı tahliye başvurusu yaptı ancak her seferinde reddedildi. Ailesi, bunun tamamlanmamış kurslardan kaynaklandığını belirtiyor. Geçmişte bağımlılık sorunu yaşayan Leroy'un cezaevinde uyuşturucu testlerinin negatif çıktığı ve şiddet geçmişi olmadığı ifade edildi.

Adalet Bakanlığı, IPP cezalarının kaldırılmasının doğru olduğunu ve Başbakan ile Lord Chancellor'ın bu cezaların tarihsel adaletsizliğini sona erdirme planlarını açıkladığını belirtti. Bakanlık, kamu koruması ve mağdurları merkeze alan reformlar için partiler arası bir yaklaşım izleneceğini duyurdu. Ayrıca toplum içinde IPP cezası çekenlerin sayısının Aralık 2023'te 3 bin 18 iken Aralık 2025'te 891'e düştüğü kaydedildi.