Grönland kıyılarında dev balinalar görülmeye başlandı

Grönland'ın doğu kıyılarında deniz buzunun erimesi, dev balinaların daha önce ulaşamadıkları bölgelere girmesine ve burada beslenmesine olanak tanıyor. On yıllara yayılan bir araştırma, kıyı sularında buzsuz denizlerde yüzlerce kambur, oluklu ve minke balinasının beslendiğini kayıt altına aldı.

Bilim insanları, bu deniz memelilerinin tarihsel olarak buz nedeniyle kıyı sularına giremediğini, ancak iklim değişikliğiyle denizlerin ısınması ve buzların erimesi sonucu bu durumun değiştiğini belirtiyor. Araştırmacılar bu durumu, Doğu Grönland'daki okyanus ortamında büyük bir rejim değişikliğinin parçası olarak tanımlıyor.

Araştırma nasıl yapıldı?

Bilim insanları, bölgede 2015 ve 2024 yazlarında ilk sistematik hava araştırmalarını gerçekleştirdi. Elde edilen veriler, 15 uydu etiketli balinanın hareketleri ve Inuit avcılarının ifadeleriyle birleştirildi. Bu veriler, Grönland Doğal Kaynaklar Enstitüsü'nden Prof. Mads Peter Heide-Jørgensen'in 'büyük bir ekolojik rejim değişikliği' olarak nitelendirdiği tabloyu ortaya koydu.

Gemi tabanlı araştırmalarda 2006 yılına kadar bölgede hiçbir kambur balina görülmemişti. 2007'de yedi kambur balina gözlemlenirken, 2024'te bu sayı 150'ye ulaştı. Araştırmacılar, 2024 yazında Grönland Denizi'ni yaklaşık 4.000 kambur, 6.000 oluklu ve 6.000 minke balinasının ziyaret ettiğini tahmin ediyor.

Deniz sıcaklıklarındaki artış ve besin bolluğu, balinaların ısınan sularda hareket eden balıklarla beslendiğini gösteriyor. Araştırmacılar, üç balina türünün yaz beslenme sezonunda en az 800.000 ton balık ve kril tükettiğini hesaplıyor

Kuzey Kutbu türleri olumsuz etkileniyor

Bazı balinalar ısınan sulardan faydalanırken, narval ve beluga gibi Arktik türler habitat kaybı yaşıyor. Prof. Heide-Jørgensen, bazı türler için iklim değişikliğinin yeni fırsatlar yaratabildiğini, ancak diğer türlerin yaşam alanlarını kaybettiğini belirtiyor.

Çalışma, bu değişimin söz konusu balina türlerinin popülasyonunda genel bir artış mı yoksa sadece bir yer değişim mi olduğunu netleştirmiyor. BBC'ye konuşan bazı uzmanlar, balinaların Batı Grönland'dan geldiği ihtimaline dikkat çekiyor. Bu durum, balina avcılığının yapıldığı Grönland'da hassas bir konu. Araştırmacılar, fırsatçı olarak nitelendirdikleri bu balinaların değişime uyum sağladığını ve hatta bundan fayda sağlayabileceğini söylüyor.

Araştırma, Frontiers in Marine Science dergisinde yayımlandı.