Görme engelli tiyatrocular sesle sahne kuruyor

Kuzey İrlanda'nın başkenti Belfast'ta düzenlenen bir ses temelli drama atölyesi, görme engelli ve az gören katılımcılara görsel ipuçlarına bağlı kalmadan sahne sanatlarını deneyimleme imkânı sunuyor. Sightless Cinema (Görüntüsüz Sinema) adlı kuruluşun iki yıllık projesinin parçası olan atölye, katılımcıların sesle karakter, mekân ve hikâye oluşturmasını amaçlıyor.

Katılımcılar, bir çakıl kutusu, bir tutam yaprak, rüzgâr makinesi ve mandallı minyatür bir kapı gibi nesnelerle denemeler yapıyor. Bu malzemeler, seyircinin zihninde tek bir görüntü göstermeden bir dünya kurmak için kullanılıyor.

Terk edilmiş bir gelin ve sesle kurulan dünya

Grup, düğün gününde terk edilen bir gelin ile iyi niyetli ama dağınık bir hanenin hikâyesini anlatan bir oyun yazıyor. Gelin rolünü üstlenen Helen Kennedy, bu fırsatı ana akım amatör tiyatro kulüplerinde bulamadığını söylüyor. Kennedy, kulüplerin kendisini sahneden düşebileceği endişesiyle gruba almak istemediğini belirtiyor. Görme engelli olduğunu ve atölyenin tamamen sese dayandığını anlatan Kennedy, "Bu benim için kusursuz" diyor.

Katılımcılardan Jim Masterson, gençliğinde saldırıya uğradıktan sonra görme yetisini kaybetmiş. Ortaokuldan bu yana drama ile ilgilenmediğini belirten Masterson, "Tekrar başlamak güzel ama farklı: O zaman görebiliyordum... şimdi tamamen körüm" diyor.

Seslerle deneme yapmaktan keyif alan Gareth Smyth ise sahne sanatlarını kendini ifade etmenin bir yolu olarak tanımlıyor ve engellerin bunu yapmayı engellememesi gerektiğini vurguluyor.

Seyirci 2028'de gözleri bağlı izleyecek

Proje, 2028'de Queen's University Belfast'ın SARC Sonic Lab adlı mekânında yapılacak bir gösterimle sona erecek. Gösterimde seyircilerin gözleri bağlı olacak.

Atölyeyi yürüten Ciarán Taylor, çalışmanın tiyatro, ses ve radyo draması tekniklerini bir araya getirdiğini ve katılımcılara bir araya gelme gerekçesi sunduğunu söylüyor. Taylor, en önemli unsurun görme engelli ve gören toplulukların bu gösterimlerde bir araya gelmesi olduğunu belirtiyor.

Sightless Cinema projesi, Queen's University ve görme engelliler kuruluşu Royal National Institute of Blind People (RNIB — Kraliyet Ulusal Körler Enstitüsü) ile işbirliği içinde yürütülüyor. Katılımcıların bir kısmı RNIB aracılığıyla bulundu.

Katılımcılardan Dorothy Leeman, atölyede doğaçlama yapabileceğini hiç hayal etmediğini ve grup sayesinde yeni arkadaşlar edindiğini anlatıyor. Dawn Hopper ise görme kaybı yaşadıktan sonra sanatla ilgilenmenin zorlaşabildiğini, çünkü sanatın büyük ölçüde görsel olduğunu söylüyor. Hopper, projenin bu engelleri aşma fırsatı sunduğunu ifade ediyor.