Gece geç saatlerde alışveriş bağımlılığı: Ayda 700 sterlin harcıyordu

Liverpool'da yaşayan 24 yaşındaki Ella Hewitt, alışveriş bağımlılığının 2021'de o kadar kötüleştiğini ve ayda 700 sterline kadar harcama yaptığını, çoğu zaman hiç giymediği kıyafetleri satın aldığını söylüyor. Hewitt, maaşının hesabına yattığı anda harcadığını belirtiyor.

Bir küresel araştırmaya göre, yetişkinlerin yüzde 7'si alışveriş bağımlısı olarak değerlendiriliyor. Bu durum, maddi sonuçlarına rağmen kontrol edilemeyen harcama isteği olarak tanımlanıyor ve genç kadınlarda daha sık görülüyor.

Hewitt, o dönem bir okulda insan kaynakları asistanı olarak çalışıyordu ve harcamaları nedeniyle ailesinin evinden taşınamıyordu. Ne kadar çok satın aldığını görünce "dehşete kapıldığını" söyleyen Hewitt, harcamalarını kontrol altına almak için çeşitli yöntemler denedi.

30 gün kuralı ve hayali bütçe

Hewitt'in uyguladığı yöntemlerden biri, almak istediği her şeyi bir istek listesine ekleyip 30 gün beklemekti. Hewitt, "Hâlâ istiyorsam alırdım, ancak çoğu zaman isteğimin kaybolduğunu görürdüm" diyor. Ayrıca her gün hayali bir bütçe belirleyip hayali alışveriş yaparak alışveriş isteğini maliyetsiz giderdiğini belirtiyor. Hewitt, bir şeyi ancak "üç kez alabilecek" durumdaysa satın almaya karar verdiğini de ekliyor.

Şimdi etik moda fenomeni olarak çalışan Hewitt, harcamalarını yaklaşık yüzde 60 oranında azalttığını söylüyor. "Mükemmel değilim; istediğim için bir şeyler aldığım zamanlar oluyor, ancak eskisinden çok daha kontrollüyüm" ifadelerini kullanıyor.

Uzmanlardan öneriler

Ülke genelinde bağımlılık tedavi merkezleri işleten UKAT Group, alışveriş bağımlılığı görülen kişi sayısının arttığını ve bunların yüzde 90'ının kadın olduğunu bildiriyor. Uzmanlar, satın alma sonrası ruh halinin iyileşmesi veya ardından suçluluk hissetmek gibi işaretlere dikkat çekiyor. Öneriler arasında satın almadan önce 48 saat beklemek, kayıtlı kredi kartı bilgilerini silmek, alışveriş uygulamalarını kaldırmak, mağaza bültenlerinden aboneliği iptal etmek ve tetikleyicileri tanımak yer alıyor.

Londra'da yaşayan 23 yaşındaki Dish Patel de öğrenciyken kıyafet, yiyecek, makyaj ve cilt bakım ürünlerine o kadar çok para harcadığını ve 2.500 sterlinlik kredi limitini doldurduğunu, her zaman parasız olduğunu söylüyor. Patel, şimdi finansal planlamacı olarak çalışıyor ve Asos gibi alışveriş uygulamalarını silip Apple Pay'i kaldırdığını, banka kartlarını evde bıraktığını ve istediği her şey için aynı miktarı tasarrufa yatırdığını anlatıyor. Patel, bu yöntemle harcamalarını kontrol altına aldığını belirtiyor.

Geçen yıl Vanquis bankasının araştırması, Z kuşağının diğer yaş gruplarından daha fazla ani alışveriş yaptığını ortaya koydu. Uzmanlar, sosyal medyanın hedefli reklamları, fenomen kültürü ve tek tıkla ödeme kolaylığının bu eğilimi artırdığını görüşünde. Money and Mental Health adlı yardım kuruluşu ise çevrimiçi alışveriş sitelerinin tasarımını eleştirerek açılır pencereler ve Şimdi Al Sonra Öde gibi ödeme seçeneklerinin harcamayı teşvik ettiğini savunuyor.