Gazze'de ateşkese rağmen bu yıl 900'den fazla kişi öldürüldü

Hamas'ın kontrolündeki Gazze Sağlık Bakanlığı, ateşkese rağmen bu yıl İsrail saldırılarında 900'den fazla kişinin öldürüldüğünü bildirdi. Bu, 10 Ekim'de ateşkes ilan edilmesinden bu yana ölenlerin toplam sayısının 301'i çocuk olmak üzere 1.300'ü aştığı anlamına geliyor.

Hamas ve İsrail, ABD Başkanı Donald Trump'ın 20 maddelik barış planını kabul ederek savaşı durdurmayı kabul etmişti. Bu plan, hava ve topçu bombardımanı dahil tüm askeri operasyonların askıya alınmasını içeriyordu.

BBC Verify, ateşkesin ardından İsrail saldırılarının etkisini gösteren çok sayıda videoyu analiz etti. Analiz edilen görüntülerde sahil kenarındaki bir kafe, yerinden edilmiş kişilerin barındığı çadırlar ve Gazze'nin merkezinde bir cenaze töreni hedef alınan yerler arasında yer aldı.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre son aylar en ölümcül aylar oldu. Nisan ile Ağustos arasında her ay 100'den fazla kişinin öldürüldüğü kaydedildi. Bakanlık ölümleri doğrudan İsrail askeri eylemlerine bağlıyor ancak sivil ile savaşçı ayrımı yapmıyor.

İsrail'in açıklamaları ve bağımsız analizler

Birleşmiş Milletler (BM) rakamları güvenilir buluyor. Bağımsız uzmanlar da analizlerinin bakanlık verileriyle tutarlı olduğunu BBC Verify'e doğruladı. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) ise bakanlığın rakamlarına itiraz ediyor ve listelenen herkesin IDF faaliyetleri sonucu öldüğünü varsaymak için bir neden olmadığını savunuyor.

IDF, anlaşmaya uygun olarak tehditleri ortadan kaldırmak ve askerleri ile İsrailli sivilleri korumak için hassas bir şekilde hareket ettiğini belirtirken, sivil zararı mümkün olduğunca azaltmaya çalıştığını ifade ediyor. Ateşkesin ardından IDF'nin beş askerinin çatışmalarda öldüğü, bir yüklenicisinin de 'operasyonel kaza' sonucu yaşamını yitirdiği bildirildi. IDF ayrıca Ekim ayından bu yana yüzlerce militanı öldürdüğünü açıkladı.

Bağımsız çatışma izleme kuruluşu Acled (Armed Conflict Location and Event Data) ise ateşkes sırasında düzenlenen ve aralarında Hamas komutanlarının da bulunduğu hedefli saldırılarla ilgili yaklaşık 200 İsrail saldırısı kaydetti. Bu saldırıların İsrail'e yönelik 7 Ekim 2023 saldırısını planlayan komutanları da kapsadığı belirtiliyor.

Siviller ağır darbe alıyor

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi uzmanı Hugh Lovatt, Gazze'deki ateşkesin 'sadece ismen var olduğunu' söyledi. İsrail ordusunun neredeyse her gün hava ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediğini belirten Lovatt, bu saldırıların sivilleri orantısız şekilde etkilediğini vurguladı. Lovatt, bu durumun Trump'ın ateşkes anlaşmasını uygulamaya yönelik uluslararası çabalarda 'temel engel' olabileceğini ekledi.

UNICEF, ateşkesin ardından 300'den fazla çocuğun öldürüldüğünü, yüzlerce çocuğun da yaralandığını açıkladı. UNICEF Küresel Sözcüsü James Elder, çocuk ölümlerinin 'absürt ve yıkıcı' olduğunu belirterek, 'Böylesine acı bir tablo çizen bir ateşkes ancak çocuklara ihanet ediyor' dedi.

Bağımsız araştırma grubu Airwars, sağlık bakanlığının ölü sayısı verilerinin kendi takibiyle tutarlı olduğunu ve Temmuz ayında 60'tan fazla ölümcül olay kaydettiklerini bildirdi. Royal Holloway Üniversitesi'nden Profesör Michael Spagat ise bakanlığın verilerinin 'test edilebilir' olduğunu çünkü ölülerin isimlerini, yaşlarını ve kimlik numaralarını yayınladığını belirtti.