Galler'de yeni konut sitesinin altında 2.000 yıllık Roma yerleşimi bulundu

Galler'in kuzeydoğusundaki Flintshire bölgesinde, yeni yapılan bir konut sitesinin altında yaklaşık 2.000 yıllık bir Roma yerleşimi ve takı atölyesi bulundu. Galler arkeoloji vakfı Heneb, Mancot köyündeki keşfi "çok önemli" olarak nitelendirdi ve bölgedeki en büyük Roma eseri koleksiyonlarından biri olduğunu açıkladı.

Keşif, konut geliştirme projesi için yapılan madencilik araştırmaları sırasında beklenmedik biçimde ortaya çıktı. Gladstone Way'deki kazı alanının üzerine artık evler inşa edilmiş durumda; ancak inşaattan önce çanak çömlek, sikkeler ve takılar dahil onlarca eser alandan çıkarıldı. Alanın haritalandırılması, yerleşimin Hawarden ile Queensferry arasında yer alan Mancot köyünün altına kadar uzandığını da gösterdi.

Broşlar ve kalıplar incelenecek

Bulunan broşlardan bazılarının üzerindeki yeşil mine süslemeler korunmuş durumda; bakır cevherinden yapılan metal işçiliği ise zamanla aşınmış. Bir dizi broş ve döküm kalıbı koruma çalışmasından geçirildi. Eserler, kuzeydoğu Galler'de sergilenmeden önce Cardiff'teki Galler Ulusal Müzesi'nde daha ayrıntılı incelenecek.

Proje yöneticisi Chris Matthews, bulgunun "çok heyecan verici" olduğunu ve bölgenin tarihine ilişkin bilinenleri değiştirdiğini söyledi. Matthews, önemli Roma kenti Chester'a bakan konumuna rağmen kuzeydoğu Galler'de yakın zamana kadar çok az ilgili arkeolojik bulgu elde edildiğini belirtti. Ona göre bu durum, arkeologlar ve tarihçiler arasında Roma ile yerel halk arasında "kötü bir ilişki" olup olmadığı yönünde uzun süredir tartışma yaratıyordu. Ancak Mancot'un yanı sıra Wrexham'a bağlı Greenfield ve Rossett'teki bulgular, bunun "muhtemelen böyle olmadığını" gösteriyor.

Matthews, Mancot'taki yerleşimin "muhtemelen" Romalılar gelmeden önceki Demir Çağı'nda başladığını ve "çok uzun bir süre kesintisiz yerleşim gördüğünü" ifade etti. Bu görüşü, alanda bulunan iki sikke destekliyor: Bunlardan biri MS 177-192 arasında hüküm süren imparator Commodus dönemine, diğeri ise yaklaşık 200 yıl sonra hüküm süren Constantine dönemine ait.

Alanda metal işçiliği yapıldığı anlaşıldı

Heneb'in kazılarında ortaya çıkan takı atölyesine dair kanıtlar, bölgedeki zengin metal kaynaklarını kullanan bir "sanayinin" varlığını ve "Roma toplumu için önemli ticari ürünler" üretildiğini gösteriyor. Kurşun kalıpların bulunması, giysi bağlamaya yarayan ama aynı zamanda çoğu zaman hayvan figürleriyle süslenen "geniş yelpazede" broş üretildiğini ortaya koyuyor. Atölyenin Chester'daki Roma toplumuna hizmet ettiği düşünülüyor; alanda bulunan çanak çömlek parçaları ise ticaretin anakara Avrupa'ya kadar uzandığına işaret ediyor.

Cardiff'teki uzmanlar şimdi broşların nasıl yapıldığını, hangi metallerin kullanıldığını ve nereden geldiklerini öğrenmeye çalışacak. Eserlerin yakında Flintshire Müze Hizmeti'ne dönerek kamuya açık sergilenmesi umuluyor; uzun vadeli plan ise kuzeydoğu Galler'deki tüm Roma buluntularını bir araya getirmek.

Matthews, bunun "bölgede çok uzun sürebilecek bir keşif döneminin çok başında" olduğunu ve "kuzeyde arkeolog olmak için çok iyi bir zaman" olduğunu söyledi. Konseylerin kütüphane ve serbest zaman hizmetlerini yürüten Gwella'nın müzeler müdürü Sophie Fish, Mancot'taki "en ilginç buluntulardan bazılarının" 2027'de Mold Müzesi'nde sergilenebilmesini umduğunu belirtti. Fish, "Mancot'ta yakın zamanda kazılan harika Roma broşlarından özellikle heyecan duyuyorum. Bize yaklaşık 2.000 yıl önceki yaşama dair eşsiz bir bakış sağlıyorlar" dedi.