Galler'de sonbahar sellerine karşı 'akla gelmeyene hazırlanın' uyarısı

Galler'de sel müdahale ekipleri, sonbahar aylarında sel riskinin artacağı uyarısında bulunarak halkı "akla gelmeyene hazırlanmaya" çağırdı. Doğal Kaynaklar Galler (Natural Resources Wales - NRW) kurumu, uzun vadeli tahminlerin önümüzdeki aylarda normalden daha yağışlı ve rüzgarlı hava olasılığını artırdığını belirttiğini duyurdu.

Sel yaşanan bölgelerde oturanlar BBC Wales'e endişeli olduklarını ve hazırlıklara başladıklarını söyledi. Galler'de her yedi mülkten biri sel riski taşıyor. Ancak NRW, telefon veya e-posta ile sel uyarısı almaya uygun olanların yalnızca %27'sinin bu hizmete kayıtlı olduğunu açıkladı.

Yetkililer: Koşullar hızla değişebilir

Kuraklık ve orman yangınlarıyla geçen bir yazın ardından NRW, halkı "rehavete kapılmamaya" çağırdı ve hava koşullarının hızla değişebileceğini vurguladı. Galler son yıllarda, çoğu güçlü fırtınaların ardından gelen büyük seller yaşadı. 2020'de Dennis, 2024'te Bert ve Darragh, 2025'te ise Claudia fırtınaları bunlar arasında yer aldı.

Tehdit hem nehirlerden hem de denizden geliyor. Şiddetli yağışlarda yerel drenaj sistemlerinin yetersiz kalmasıyla oluşan yüzey suyu taşkınlarının da artan bir tehlike oluşturduğu belirtiliyor. NRW, Galler'in geniş bir kıyı şeridine ve yağmurun dik araziden hızla akmasıyla hızlı dolabilen nehirlere sahip olmasının ülkeyi özellikle kırılgan kıldığını ifade ediyor.

Şu anda 274.500'den fazla konut ve iş yeri sel riski altında sınıflandırılıyor. Bu sayının yüzyılın sonuna kadar önemli ölçüde artması bekleniyor.

Monmouth'ta kasım 2025'te yaşanan büyük selin etkileri hâlâ sürüyor. Kasaba sakinlerinden 82 yaşındaki Malcolm Butcher, 81 yaşındaki Jim Tyler, 82 yaşındaki Brian Churches ve 82 yaşındaki Dave Blake, hayatları boyunca kasabada yaşadıklarını ve "böyle bir şey görmediklerini" söyledi. Butcher, selin gece 02.30'da vurduğunu ve "inanılmaz" olduğunu belirtti. Olayın gündüz yaşanması halinde "insanların ölebileceğini" ekledi.

Topluluk sel planları devrede

Butcher, sokağındaki 18 arabanın sel sularına kapıldığını, arka sokaktaki evlerin tamamının su altında kaldığını anlattı. Kasabaya üç nehrin aktığını ve kışların değiştiğini dile getirdi. Sel öncesi "değerli eşyaların üst kata taşınması" ve kum torbalarının hazır tutulması gibi önlemler alınabileceğini söyledi. 82 yaşındaki Imogen Elliot ise "Henüz normale dönemedik ama toparlanıyoruz" dedi.

Ceredigion'un Cardigan kentinde Teifi Nehri kıyısında kafe ve balıkçı dükkanı işleten Jane Roche, bölge için bir topluluk sel planının koordinasyonuna yardımcı oldu. Roche, selin yıllardır birlikte yaşamayı öğrendikleri bir olgu olduğunu ve topluluk planının yerel halkı bir araya getirdiğini belirtti. Cardigan Belediye Başkanı Olwen Davies ise kendi evi için sel kapısı aldığını ve ek koruma amacıyla bir sel bariyeri kullandığını söyledi.

Meteoroloji Ofisi'nden Sarah Davies, ekim, kasım ve aralık aylarına ilişkin uzun vadeli tahminlerin "hava kaynaklı aksaklık olasılığının daha yüksek olduğunu" gösterdiğini belirtti. Uzun vadeli tahminlerin bireysel hava olaylarının zamanını, yerini ve şiddetini değil geniş mevsimsel eğilimleri tanımladığını ekledi.

NRW, halkın posta koduyla sel riskini çevrimiçi kontrol etmesini, sel uyarılarına kaydolmasını ve sel tahmini yapıldığında ne yapılacağına dair bilgilere ulaşmasını öneriyor. Kurumun sel uyarı hizmeti Galler'de 181.158 mülke açık, ancak yeni verilere göre bunlardan yalnızca 48.844'ü telefon veya e-posta yoluyla uyarı almaya kayıtlı.