Galler'de alkolün minimum fiyatı %30 arttı

Galler'de alkolün minimum birim fiyatı (MUP) %30 oranında artırıldı. Yeni düzenleme, ülkedeki fiyatlandırmayı İskoçya ile aynı seviyeye getirmeyi amaçlıyor. Böylece bira, şarap, elma şarabı ve sert içkiler için geçerli en düşük yasal satış fiyatı 50 peniden 65 peniye yükseldi.

Değişiklik, düşük maliyetli alkollü içeceklerin fiyatını artırıyor. Daha önce 1 sterline satılan bir kutu lager, artık en az 1,30 sterline alınabilecek. 2,50 sterlinlik bir elma şarabı şişesi 3,25 sterline, 14 sterlinlik bir viski şişesi ise en az 18,20 sterline çıkacak. Zaten yeni minimum fiyatın üzerinde satılan içecekler için zam zorunluluğu bulunmuyor.

Uygulama nasıl işliyor?

Galler hükümeti, mevcut 50 penilik tarifenin enflasyon karşısında "daha az etkili" hale geldiğini belirtiyor. Hükümete göre yeni düzenleme, önümüzdeki yirmi yılda 900'den fazla ölümü önleyebilir. Galler hükümeti adına yaptırılan bağımsız araştırma, politikanın "zararlı içici" sayısını yaklaşık 5 bin kişi azaltabileceğini ortaya koyuyor.

Uygulama ilk olarak 2020'de yürürlüğe girmişti. Fiyat artışı ise bir kamu istişaresinin ardından hayata geçirildi. Public Health Wales (Galler Halk Sağlığı Kurumu) verileri, 2019 ile 2023 arasında alkole bağlı ölümlerde %50'den fazla artış olduğunu gösteriyor.

Başkent Cardiff'te bazı kişiler değişikliği olumlu karşıladı. 62 yaşındaki Karen Wilson ve 67 yaşındaki Pete Wilson, artışın "iyi bir şey olabileceğini", yüksek alkollü ürünlerin gençler ve alkol bağımlıları tarafından satın alınmasını caydırabileceğini söyledi. 21 yaşındaki Nia Davies de düzenlemenin "alkol sorunu yaşayanlara" yardımcı olacağı görüşünde.

18 yaşındaki öğrenciler James Little ve Alice Nuttall ise politikanın alkole bağlı sağlık sorunlarını azaltacağına inanmakla birlikte, konaklama ve eğlence sektörü üzerindeki etkisinden endişe ediyor. James, gençlerin dışarı çıkmasının "zorlaşabileceğini", süpermarketlerde daha ucuz seçeneklere yönelme eğiliminin artacağını belirtti. Sektörün zaten "kriz halinde" olduğunu ekledi.

72 yaşındaki Dave Herbert ise politikayı "nanny state" (her şeye karışan devlet) olarak nitelendirdi ve kararın bireylere bırakılması gerektiğini savundu. Yine de uygulamanın "baskı altındaki" NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi) üzerindeki yükü hafifletebileceğini kabul etti.

Kurumlar ve siyasi tepkiler

Alcohol Change UK'nin Galler direktörü Andrew Misell, değişikliği memnuniyetle karşıladı. Misell, uygulamanın "yüksek alkollü elma şarabını raflardan uzak tutacağını" ve süpermarketlerin toplu indirim yapmasını zorlaştıracağını söyledi. Pub'lardaki bir bardak biranın fiyatının artmayacağını vurguladı. Artışın düşük gelirli haneleri vuracağı endişelerine karşılık, politikayla piyasadaki en ucuz ürünlerin hedeflendiğini, ölçülü içenler için "çok az veya hiçbir değişiklik" olmayacağını belirtti.

Galler hükümeti MUP oranını belirleyebiliyor; ancak Birleşik Krallık genelindeki alkol vergisi, Londra'daki UK hükümetinin kontrolünde. Son değişiklik, fıçı dışı satış oranlarının Perakende Fiyat Endeksi (RPI) enflasyonuna göre artırıldığı Şubat ayında yapılmıştı.

Galler Muhafazakârları'nın sağlık ve sosyal bakım sözcüsü Natasha Asghar, hükümetin geçim sıkıntısı çekenlere öncelik vermesi gerektiğini savundu. Alkol bağımlılığı olanların tedavi ve rehabilitasyona erişmesi gerektiğini söyledi.

Reform UK'nin sağlık ve önleme sözcüsü Benjamin Hodge Mckenna ise açıklamasında uygulamanın anlamlı bir kamu sağlığı iyileşmesi sağladığına dair kanıt bulunmadığını öne sürdü. Galler hükümeti halk sağlığından sorumlu bakan yardımcısı Nerys Evans ise MUP'un yürürlüğe girdiğinden bu yana "önemli katkı" sağladığını belirterek, yeni oranın "yüksek alkollü, düşük maliyetli içkileri raflardan uzak tutacağını" ifade etti.