G7 ülkeleri 100 milyon varil petrol ve dizel rezervi serbest bırakıyor

G7 ülkeleri, arz sıkışıklığı nedeniyle hızla yükselen yakıt fiyatlarını dengelemek amacıyla toplam 100 milyon varil petrol ve dizel rezervini serbest bırakma konusunda anlaştı. ABD'nin de aralarında bulunduğu gelişmiş ekonomiler grubu, önümüzdeki günlerde önemli miktarda dizel rezervinin piyasaya sürüleceğini açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump, Avrupalı ülkelerin kendi stoklarını piyasaya sürmeyi kabul etmemesi halinde ABD'nin dizel ihracatını yasaklamakla tehdit etmişti. Trump cuma günü sosyal medyada yaptığı açıklamada, "Avrupa büyük miktarda dizel stokunu serbest bırakmayı kabul etti. Süreç hemen başlayacak" dedi.

G7, ortak açıklamasında üye ülkelerin artık birbirlerine yönelik "enerji ve enerji ürünleri ihracat kısıtlamalarından kaçınma" konusunda anlaştığını duyurdu. G7; ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Japonya, Almanya, İtalya ve Fransa'dan oluşuyor; toplantılarında Avrupa Birliği de temsil ediliyor.

Anlaşma ayrıntıları ve fiyatlara etkisi

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, G7 liderlerinin katıldığı toplantının ardından yaptığı açıklamada, grubun Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) koordinasyonunda dört ay içinde "100 milyon varile kadar" rezervi serbest bırakmayı kabul ettiğini belirtti. Macron, eşgüdümlü eylemin "petrol ürünleri, özellikle dizel fiyatlarını düşüreceğini" söyledi. Serbest bırakılacak 100 milyon varilin bir kısmı dizel, bir kısmı ise ham petrolden oluşacak.

Toplantıda Birleşik Krallık'ı Dışişleri Bakanı Ed Miliband temsil etti. Miliband, alınan önlemlerin "enerji arzını istikrara kavuşturacağını, tedarik zincirlerinde dayanıklılığı artıracağını ve hane halkı ile işletmeleri fiyat şoklarından koruyacağını" ifade etti.

Trump yönetimi, Avrupa ülkelerinin kendi stoklarını piyasaya sürmeyi kabul etmemesi durumunda dizel ihracatına yasak getirmekle tehdit etmişti. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, fiyatlar yükselirken ABD'li çiftçilerin, kamyon şoförlerinin ve işletmelerin "bu yükü taşımak zorunda kalmaması gerektiğini" savunmuştu. Avrupa ülkeleri, ABD'nin dizel ihracatını durdurma tehdidine karşı çıkmıştı. Bu gelişmeler, ABD öncülüğündeki Orta Doğu savaşı ve Rusya ile Çin'den gelen arzın azalması zemininde yaşandı.

Dizel, ağırlıklı olarak nakliye sektöründe ve tarımda kullanılıyor. Bu nedenle yakıt maliyetindeki artışlar doğrudan gıda gibi temel ihtiyaç maddelerine yansıyor. ABD dizel ihracatına yasak getirilmemesi, başta Birleşik Krallık olmak üzere bu yakıtın ithalatına bağımlı ülkeler için önemli bir rahatlama sağlayacak. Birleşik Krallık'ta cuma günü pompa fiyatları ilk kez litre başına 2 sterlini aştı.

ABD Enerji Bilgi İdaresi'ne (EIA) göre, ABD dünyanın önde gelen dizel tedarikçilerinden biri. Ülkedeki rafineriler her gün yaklaşık dört ila beş milyon varil dizel üretiyor. ABD iç tüketimi bunun yaklaşık 3,6 milyon varilini karşılıyor; rafineriler kalan günlük 1,2 ila 1,5 milyon varili ihraç ederek ABD'yi küresel pazar için kritik bir tedarikçi haline getiriyor.