Futbolda keşfedilmemiş yetenek kaldı mı? Kulüpler nasıl arıyor?

Danimarka'nın Midtjylland kulübü, Avrupa'da veri analitiğini en etkin kullanan kulüplerden biri olarak biliniyor. Kulübün teknik direktörü Kristian Kjaer, BBC Sport'a yaptığı açıklamada, büyük kulüplerin artık dünyanın her köşesindeki genç oyuncuları takip ettiğini söyledi.

Kjaer, "Dario Osorio'yu transfer ettiğimizde kimse onu tanımıyordu diyemeyiz" dedi. 22 yaşındaki Şilili kanat oyuncusu Osorio, Santiago'dan Danimarka'ya 19 yaşında geldi. Daha önce Milan, RB Leipzig, Salzburg ve birçok İngiliz ile Alman kulübünün radarındaydı. Üç sezon İskandinavya'da oynadıktan sonra bu yaz Crystal Palace'a kiralandı. Sözleşmede 24 milyon sterlinlik satın alma opsiyonu bulunuyor. Bu transfer gerçekleşirse Danimarka Süper Ligi tarihinin en pahalı satışı olacak.

Midtjylland, 2014-2023 arasında Brentford'un sahibi Matthew Benham'ın çoğunluk hissesine sahip olduğu bir kulüp. Duran toplardan akıllı transferlere kadar analitik kullanımında Avrupa'nın en yenilikçi kulüplerinden biri olarak gösteriliyor.

Veri ve görüntü akışı keşfi değiştirdi

Kjaer, "Gizli mücevher denilen şey futbolda neredeyse kalmadı" diyor. Bazen çıkıyor ama çok nadir. Ona göre bunun nedeni, kulüplerin artık çok geniş bir coğrafyada oyuncuları izleyebilmesi.

İngiltere Premier Lig kulüpleri, ister doğrudan kaynaktan alsın ister Osorio gibi oyuncuların gelişimini takip etsin, dünyadaki genç yeteneklerin büyük bölümünü kapsıyor.

Scout ve geliştirme platformu Eyeball'ın operasyon direktörü Sam Turner, "Bu dönem, yetenek keşfi ve transferde en dönüştürücü dönemlerden biri" dedi.

Eyeball, beş yıl önce 13-21 yaş arası oyunculara odaklanmak için kuruldu. Avrupa'nın en büyük beş ligindeki kulüplerin yüzde 60'ından fazlası ve Premier Lig kulüplerinin çoğunluğu bu platformu kullanıyor. Avrupa'dan Afrika ve Latin Amerika'ya uzanan 42 ülkede 400 binden fazla genç oyuncuya erişim sağlıyor.

Brighton'da parlayan 20 yaşındaki Malick Yalcouye, Fildişi Sahili ekibi ASEC Mimosas'ta gelişirken sistemde takip ediliyordu. Newcastle'a transfer olan Bazoumana Toure de aynı şekilde izlendi.

Turner, "Veri ve görüntüye erişim metodolojiyi değiştirdi" diyor. "Bu, veri odaklı transferde zaman ve maliyet tasarrufu gibi birçok fayda getirdi."

Eyeball, her maçta genellikle önde gelen amatör kulüplerden ve akademilerden 2 binden fazla veri noktası topluyor. Sonuç, analistlerin bir oyuncunun tüm ileri paslarını izlemesine, en çok mesafe koşanı bulmasına veya "bana Ashley Cole gibi bir oyuncu bul" demesine olanak tanıyan dev bir veri tabanı.

Yeni pazarlar ve zorluklar

Kjaer ve Turner, Özbekistan'ı yükselen yetenek pazarlarından biri olarak görüyor. Bu yaz Manchester City forması giyen 22 yaşındaki Abdukodir Khusanov, Dünya Kupası'nda mücadele etmişti.

Turner, Azerbaycan'ın ulusal bir yetenek ağı kurduğunu ve "yurt içinde oyunu ilerletmek için çok ileri görüşlü ve motive" olduğunu söylüyor. Japonya'yı ise gençlik gelişiminde "yol gösterici yıldız" olarak nitelendiriyor.

Latin Amerika da yetenek kaynağı olmayı sürdürüyor. Eski Midtjylland başkanı Rasmus Ankersen'in kitabında yazdığına göre Cruzeiro gibi bir kulüp, 15 yaş altı her bir oyuncuyu kadrosuna katmak için 4 bin oyuncuyu reddediyor.

Afrika ise hâlâ büyük ölçüde keşfedilmemiş bölgeler barındırıyor. Delphlyx kurucusu Thomas Randolph, Batı Afrika'da 14-21 yaş arası en iyi oyuncular hakkında Premier Lig kulüplerine bilgi sağlıyor. "Afrika'da platformumuzda 19 binden fazla oyuncu var. Londra'da oturup izleyebilir, telefon edip deneme veya transfer ayarlayabilirsiniz. Bu daha önce mümkün değildi" diyor.

Randolph, Afrika'nın keşfinin doymadığını, çatışma veya lojistik nedeniyle hâlâ bakir bölgeler olduğunu belirtiyor. Nijerya'nın kuzeyindeki küçük bir akademiden çıkan 19 yaşındaki Zadok Yohanna'nın Brighton'a transferini örnek gösteriyor. Senegal'in güneyi, Mali'nin doğusu, Togo, Gine-Bissau ve Burkina Faso'yu sayıyor. Benin'in futbol altyapısına yaptığı yatırımla öne çıktığını, 15 yaşındaki Romaine Gandonou'nun şimdiden PSG ve Barcelona'nın ilgisini çektiğini ekliyor.

Bazı Premier Lig kulüpleri doğrudan Afrika'dan oyuncu alıyor. 18 yaşındaki Senegalli defans oyuncusu Mor Talla Ndiaye, geçen yıl 17 Yaş Altı Dünya Kupası'nda keşfedildi ve Liverpool'un kadrosuna girdi. Burkina Fasolu orta saha Mohamed Zongo da aynı turnuvada dikkat çekti; 18 yaşına geldiğinde Chelsea ve Strasbourg'un sahibi BlueCo projesine katılacak.

Afrikalı oyuncuların İngiltere'de oynaması için çalışma izni alması gerekiyor. Bu da gençlerin önce Danimarka, İsveç gibi kuralları daha esnek ülkelere gitmesine yol açıyor. Randolph, İskoç kulüplerinin de İskandinavlar gibi Afrika pazarına yönelmesi gerektiğini söylüyor.

Nordsjaelland kulübü, 1999'da Gana'da kurulan Right to Dream akademisi tarafından satın alınmasıyla farklı bir model izliyor. Mohammed Kudus, Simon Adingra ve Kamaldeen Sulemana gibi oyuncular bu yapıdan çıktı.

Midtjylland, Nijerya'da FC Ebedei adlı bir ortak kulübe sahip. Coventry'de oynayan Frank Onyeka ve Trabzonsporlu Paul Onuachu bu yolu izledi.

Kjaer, Midtjylland'ı teknoloji şirketleri için Silikon Vadisi'ne benzetiyor: "Yıllar içinde çok yetenek ürettik. Sadece gelişime odaklanabiliyoruz. Elbette kazanmamız gerekiyor ama burası daha güvenli bir ortam."

Yakın coğrafyada da keşfedilmemiş yetenekler var. Fransa, özellikle Paris, inanılmaz zengin bir oyuncu havuzuna sahip. Amatör takımların profesyonel akademilerle karşılaştığı ulusal gençlik ligi sistemi, kulüplere imzalanmamış profesyonel adayları izleme fırsatı sunuyor.