Fransa'da eğitim ve hayat pahalılığı protestolarında 1.200 kişi gözaltına alındı

Fransa'da eğitim standartları ve hayat pahalılığına karşı düzenlenen gösterilerin son gününde ülke genelinde şiddet olayları patlak verdi. Fransız hükümetinin "şiddetin tırmanması" olarak nitelendirdiği olaylarda en az 1.200 kişi gözaltına alındı. Gösterilere yaklaşık 550 bin kişinin katıldığı tahmin ediliyor.

Başkent Paris'te akşam saatlerine kadar çevik kuvvet polisiyle ciddi çatışmalar yaşandı. Polis, kalabalığa göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı. Başkentte ve ülkenin diğer bölgelerinde binalar ateşe verildi. Limoges kentinde belediye binasında çıkan büyük yangın binanın çatısının kısmen çökmesine neden oldu.

Birçok kentte yağma olayları çıktı, belediye binalarına ve iş yerlerine yönelik yaygın vandalizm bildirildi. Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, 60 güvenlik görevlisinin yaralandığını, bunlardan ikisinin bilinçsiz halde hastaneye kaldırıldığını açıkladı.

Paris'te gündüz sakin başlayan yürüyüş akşam şiddete dönüştü

Paris'te ana yürüyüşün öğleden sonra büyük ölçüde barışçıl geçtiği görüldü. Bir grup genç BBC'ye "pasifist" olduklarını ve "sadece bir şeylerin değişmesini sağlamaya çalıştıklarını ancak hiçbir şeyin ilerlemediğini" söyledi. Ancak gün ilerledikçe bazı gruplar sokaklarda ateş yaktı ve Place de la République gibi kent merkezindeki simgesel noktalarda araçları ateşe verdi.

Mağazalar yağmalandı, en az bir restoran yangında kül oldu ve BBC bazı gruplar arasında kavga çıktığını gördü. Çevik kuvvet polisinin Paris merkezinde bir kalabalığa hücum ettiği ve birkaç kişiye copla vurduğu görüldü.

Lyon'da Belediye Başkanı Grégory Doucet, kentin turizm ofisinin yanmasını kent için "bir trajedi" olarak nitelendirdi. BFMTV'ye konuşan Doucet, "çok simgesel ve tanınmış tarihi bir bina olduğu için yüreğimizi dağlıyor" dedi. Yerel polis, "düşmanca davranan kişilerin" itfaiyecilerin yangına güvenle müdahale etmesini engellediğini belirtti.

İtfaiye ekipleri Limoges belediye binasındaki yangınla da mücadele etti. Yerel valilik, yangının binanın bir bölümünün çökmesine yol açtığını ve belediye binasının büyük ölçüde kaybedildiğini açıkladı.

Güneydoğudaki Saint-Étienne kentinin Belediye Başkanı Régis Juanico, sosyal medyada genç bir adamın "elini bir el bombasıyla kaybettiğini" söyledi ve "Böyle bir trajedi asla yaşanmamalıydı" dedi.

İçişleri Bakanlığı, gösterilerde başkentin bazı bölgeleri ile Marsilya, Rennes, Toulouse ve Angers'da "kapüşonlu kişilerin" "hedefli şiddet eylemleri" gerçekleştirdiğini bildirdi. Grenoble, Avignon, Pau, Montpellier ve Valence dahil olmak üzere ülke genelinde binalarda hasar olduğu kaydedildi.

Paris'te giyim ve gıda mağazalarına baskın düzenlenirken, Lille'de bir Apple mağazasına girilerek boşaltıldı. BBC Verify tarafından doğrulanan görüntülerde, Grenoble'da maskeli kişilerin kullandığı bir turist treninin kent merkezindeki dar bir sokakta en az üç çevik kuvvet polisine doğru sürüldüğü görüldü.

Haftalardır süren öğrenci protestoları ve siyasi belirsizlik

Son haftalarda yüz binlerce öğrenci, ülkedeki liselerde personel eksikliği ve bakımsız tesisler nedeniyle gösteri yapıyor. Cumartesi günü bu sayı sendika üyeleri ve diğer protesto gruplarıyla arttı. Bu gruplar arasında 2018'den itibaren bir yıldan uzun süre hayat pahalılığındaki artışa karşı gösteri yapan ve Fransa tarihinin en uzun ömürlü protesto hareketlerinden biri haline gelen "sarı yelekliler" (gilets jaunes) hareketi de yer aldı.

Fransa protesto ve düzensizliklere yabancı değil, ancak bu tur derin bir siyasi belirsizlik dönemine denk geliyor. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron gelecek yıl görevden ayrılacak ve anketler nisan ayındaki cumhurbaşkanlığı seçiminin Ulusal Birlik lideri Marine Le Pen ile aşırı sol La France Insoumise partisinden Jean-Luc Mélenchon arasında geçebileceğine işaret ediyor. Mélenchon gösterilere katıldı ve daha sonra polisleri göstericilerin üzerine "çullanmakla" suçlarken yağma ve kundaklamayı da kınadı.

Başbakan Sébastien Lecornu, Mélenchon'un sözlerini "tehlikeli ve sinik" olarak nitelendirdi. Lecornu daha önce polisin "son derece yoğun şiddetle" karşılaştığını ve bazı grupların gösterileri cumhurbaşkanlığı seçimleri için "ısınma" olarak kullandığını söylemişti. "Hiç kimse siyasi gündemini şiddetle dayatamaz" dedi. Le Pen ise göstericilerin dile getirdiği "meşru taleplerin aşırı sol tarafından rehin alındığını" savunarak Mélenchon'u şiddeti körüklemekle suçladı.

Cumhurbaşkanı Macron, "Kıranları, valiliklerimize ve iş yerlerimize saldıranları, belediye binalarımızı bile yağmalayanları yargılayacağız ve cezalandıracağız" dedi. Hükümet taviz vermeye çalışıyor gibi görünüyor; Eğitim Bakanı Édouard Geffray 8 Ekim'deki bir televizyon programında 3.000 ek yedek öğretmen sözü vermişti. Ancak protestolar sürdü ve yoğunlaştı.