Fransa'da Anayasa Konseyi 15 yaş altına sosyal medya yasağını iptal etti

Fransa Anayasa Konseyi, 15 yaş altındaki çocuklara sosyal medya kullanımını yasaklayan yasayı anayasaya aykırı bularak iptal etti. Konsey, yasanın ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti.

Temmuz ayında Fransa Parlamentosu'nda kabul edilen yasa, çocukların ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin endişeler nedeniyle Avrupa'da bir ilk olma özelliği taşıyordu. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, yasanın Eylül ayından itibaren aşamalı olarak uygulanacağını taahhüt etmişti.

Konsey gerekçesini açıkladı

Anayasa Konseyi, yasanın 1. maddesinin 15 yaş altındakiler için ifade ve iletişim özgürlüğüne 'ne uygun, ne gerekli ne de orantılı' bir müdahale oluşturduğunu belirtti. Ayrıca, çevrimiçi hizmetlere erişimde yaş doğrulaması yapılmasını öngören düzenlemenin 'gerekli yasal güvenceleri' sağlamadığına dikkat çekti.

Yasa, Eylül ayından itibaren 15 yaş altındaki herkesin sosyal medya hesabı açmasını engellemeyi ve yeni hesaplar için doğrulama zorunluluğu getirmeyi öngörüyordu. Ocak ayından itibaren ise mevcut hesaplar da kapsam altına alınacaktı.

Hükümet yeni taslak hazırlayacak

Kararın ardından Macron, Başbakan Sébastien Lecornu'dan konseyin tüm itiraz noktalarını dikkate alan yeni bir taslak hazırlamasını istedi. Élysée Sarayı'ndan yapılan açıklamada, hükümetin 'mümkün olan en kısa sürede' yeni bir metin önereceği ve Macron'un reformu 2027 başına kadar hayata geçirmeye kararlı olduğu belirtildi.

Yasa tasarısı, Temmuz ayında milletvekilleri tarafından kabul edildikten sonra Başbakan Lecornu tarafından anayasaya uygunluğunu denetleyen dokuz üyeli Anayasa Konseyi'ne sevk edilmişti.

Muhalifler, yasanın uygulanabilirliğini defalarca sorguladı; gizlilik endişelerini, yaş doğrulama araçlarının etkinliğini, gençlerin bu araçları bypass etme riskini ve yasağın ne kadar hızlı tasarlanıp yürürlüğe konulduğunu gündeme getirdi.

Sosyal medyada gençlerin erişimini kısıtlayan yasalar son aylarda Avrupa genelinde artış gösterdi. Avustralya, Aralık ayında 16 yaş altına sosyal medya yasağı getiren ilk ülke oldu, ancak ülkede birçok gencin platformları kullanmaya devam ettiği biliniyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Mayıs ayında AB'de çocuklar için 'sosyal medya ertelemesi' önerisinde bulunmuş ve yeni mevzuatın aylar içinde sunulabileceğini söylemişti. İngiltere'de ise eski Başbakan Keir Starmer, Haziran ayında 16 yaş altındakilere sosyal medya yasağının Ocak 2027'de yürürlüğe gireceğini açıklamıştı.