FGM mağduru Sara: İngiltere'de yardım var, beklemeyin

Sudan'da büyüyen Sara Kahsai, 2022'de İngiltere'nin Birmingham kentinden bir otobüs şoförüyle evlenerek bu ülkeye taşındı. Evlilik hayatına alışmaya çalışırken, yaşamını değiştiren bir gerçeği fark etti: çocukken kadın sünneti (FGM) uygulanmış bir mağdurdu.

Bu keşif onu derinden sarstı. Yaşadığı şiddetli acıyı o dönemde tam anlamıyla kavradı. "Bu durum eşimle fiziksel ilişkimizi zorlaştırıyordu — ama o bana karşı çok nazik ve sabırlıydı" dedi.

Konuyu, düzenlemiş olması gerektiğini düşündüğü kişiye, annesine açtı ve nedenini sordu. Hâlâ Afrika'da yaşayan annesi ona şöyle dedi: "Ben bir bebekken, herkese yapılması kültürün bir parçasıydı." Sara, "Annemle konuştuğumda çok üzüldü ve benden özür diledi" sözleriyle aktardı.

FGM, tıbbi olmayan gerekçelerle kadın cinsel organının kısmen veya tamamen alınması anlamına geliyor. Afrika, Orta Doğu ve Asya'nın bazı bölgelerinde uygulanıyor. İngiltere'de ise yasa dışı ve çocuk istismarı olarak değerlendiriliyor. Bir kız çocuğunu FGM için yurt dışına götürmek de suç.

Nedenler arasında sosyal kabul, din, hijyenle ilgili yanlış inanışlar ve bir kızın bakireliğini koruma düşüncesi gösteriliyor. İçişleri Bakanlığı'nın (Home Office) web sitesi, Dünya Sağlık Örgütü verilerine dayanarak yalnızca Afrika'da her yıl üç milyon kız çocuğunun bu tür bir uygulamaya maruz kaldığını belirtiyor.

Hamilelik sırasında yardım arayışı

Hamile olduğunu öğrendiğinde Sara, nihayet sağlık uzmanlarına çocukken FGM uygulandığını anlattı. Hemen Birmingham Kadın Hastanesi'nde ebeler tarafından yürütülen özel FGM Kliniği'ne sevk edildi.

Ebe Renata Hanif, yılda yaklaşık 200 vakayla ilgileniyor ve işinin kadınların sağlığını korumak ve doğmamış çocukları güvence altına almak olduğunu söylüyor. "Bazı kadın sünneti türleri vajinal doğumu etkileyebilir" diyor.

Klinik, hamilelik sırasında yapılabilen ve kaynaşmış dokuyu ayırarak daha güvenli doğuma olanak tanıyan bir işlem olan "deinfibulasyon" sunuyor.

Hanif'e göre mağdurlar idrar yapma ve adet görmede zorluk yaşayabiliyor. Enfeksiyon ve sepsis riski daha yüksek; şiddetli ve sürekli ağrı, bunun yanı sıra travma, kaygı ve depresyonla da mücadele edebiliyorlar.

Hanif, birçok hastanın yaşadıklarını konuşmakta zorlandığını belirtiyor. "Bu çok zor, çok duygusal. Kadının öne çıkması, kliniğe gelmesi ve benimle konuşması gerçekten çok zor" diyor.

"Onlara yardım için burada olduğumu anlatıyorum ve çocukken başlarına geleni anlamalarına yardımcı olmaya çalışıyorum" diye ekliyor. Çoğu kadının klinikten ayrılırken durumlarını ve bedenleri üzerinde nasıl kontrol sahibi olabileceklerini daha iyi anladığını söylüyor.

Klinikte danışmanlık hizmeti veriliyor; eşlerin ve partnerlerin nasıl destek olabileceği konusunda da bilgi sunuluyor.

2015'te çocuk yardım kuruluşu Barnardo's, kadınları ve kız çocuklarını daha iyi korumak amacıyla Ulusal FGM Merkezi'ni kurdu. Merkez, FGM'i önlemeye, farkındalığı artırmaya ve etkilenenlere destek olmaya çalışıyor.

Merkeze göre okullar, ilişkiler ve cinsel eğitim kapsamında öğrencilere FGM ve ilgili yasaları öğretmekle yükümlü. Ancak bu eğitimin nasıl verildiği okullar arasında farklılık gösterebiliyor. İlkokullarda zorunlu olmaması da değiştirilmesi istenen konular arasında.

Merkezden Roma Ullah, "Bizim için FGM ile mücadelenin büyük bir kısmı önleme" diyor. "Evet, bir mahkûmiyet veya kovuşturma adaleti, hesap verebilirliği sağlayabilir ve topluluklara güçlü mesajlar verebilir; ama o noktaya gelindiğinde zarar çoktan verilmiş oluyor."

Nisan ayında hükümet, on yıl aradan sonra ilk özel FGM Zirvesi'ni düzenleyerek kadınları ve kız çocuklarını daha iyi koruma yollarını tartıştı. Yurt dışına FGM için götürülme riski taşıyan kız çocuklarının belirlenmesine yardımcı olacak yeni rehberler de hazırlanıyor.

Hikayesini anlatan Sara, benzer durumdaki kadınlara derhal harekete geçmeleri çağrısı yapıyor: "FGM geçirmiş tüm kadınlara bir mesajım var. İngiltere'ye geldiklerinde işler farklı. Burada yardım var — aile hekimlerine gidin, yardım isteyin."

"Yardım isteyebileceğimi bilseydim, hamile kalmayı bekler miydim... çünkü o zamana kadar çok çektim."