Eski nükleer santral sahasına 16,5 milyar sterlinlik veri merkezi planı

İskoçya'nın güneyindeki eski Chapelcross nükleer santrali sahasına 16,5 milyar sterlin değerinde bir veri merkezi kurulması için plan başvurusu yapıldı. Başvuru sahibi CX Tech Ltd, projenin yaklaşık sekiz yılda tamamlanacağını ve inşaatın gelecek yıl başlayabileceğini belirtti.

Şirket, projenin onaylanması halinde 500'den fazla tam zamanlı iş yaratacağını ve güç kapasitesi bakımından dünyanın en büyüklerinden biri olacağını iddia ediyor. İnşaat süresince 750, faaliyete geçtikten sonra ise yaklaşık 540 kişiye doğrudan istihdam sağlanabileceği, ayrıca yüzlerce dolaylı iş yaratılacağı ifade edildi.

Başvuru sahibi adına hazırlanan planlama açıklamasında, projenin "kritik dijital altyapı" sağlayacağı ve ulusal öneme sahip bir sahayı yeniden ekonomik üretime kazandıracağı belirtildi. CX Tech'in icra kurulu başkanı Graeme Anderson, projeyi "nesiller boyu bir kez gelen fırsat" olarak nitelendirdi.

Yerel kampanya ve itirazlar

Planlara karşı yerel bir kampanya başlatıldı. Yaklaşık 1.000 kişinin imzaladığı dilekçede, projenin enerji şebekesine baskı yapabileceği ve hane faturalarının "fırlayabileceği" öne sürüldü. Ayrıca kırsal manzaraların "dev veri merkezi ve ilgili faaliyetler tarafından engellenip yok edilebileceği" endişesi dile getirildi. Kampanyacılar bölgenin "büyük ölçekli sanayileşmesini" kabul edilemez olarak tanımladı ve tarım arazisi ile ormanlık alan kaybına ilişkin kaygılarını paylaştı.

Action to Protect Rural Scotland (APRS) adlı çevre örgütü, veri merkezinin 1000 MW kapasitesinin dünyada halen faaliyette olan tüm veri merkezlerinden daha büyük olduğunu belirtti. Örgüt, projenin büyük bölümünün "brownfield" (daha önce kullanılmış) değil "greenfield" (bakir) arazi üzerinde yer alacağını vurguladı. Hava kirliliği, atık, iklim etkileri ve istihdam iddiaları gibi konularda da çekincelerini dile getiren APRS, santralin enerji ihtiyacının yaklaşık 2,2 milyon hanenin tüketimine eşdeğer olacağını kaydetti.

Güney İskoçya'dan İskoçya Yeşiller Partisi Milletvekili Laura Moodie (MSP), başvuruyu bugüne kadar yapılan "en ciddi kaygı verici" veri merkezi başvurularından biri olarak nitelendirdi. Moodie, sahanın hizmet dışı bırakılmış bir brownfield alanı olarak veri merkezi için en uygun yer olması gerektiğini ancak sunulan önerinin "pervasız" olduğunu ve enerji arzı ile doğal çevreyi tehlikeye attığını savundu. Başvurunun, enerji şebekesi ve kırsal topluluklar için taşıdığı riskler nedeniyle reddedilmesi gerektiğini söyledi.

İskoçya hükümeti, bu ayın başlarında İskoçya Yeşilleri'nin yeni ulusal yönergeler yürürlüğe girene kadar veri merkezi başvuru süreçlerinin durdurulması çağrısını reddetti. Ancak bakanlar, yönergeleri Noel'e kadar yayımlayacaklarını ve o tarihe kadar herhangi bir planlama kararı almayı beklemediklerini açıkladı.

1959'da faaliyete geçen Chapelcross nükleer santrali, 2004 yılına kadar elektrik üretti. Simge yapısı olan soğutma kuleleri birkaç yıl sonra yıkıldı ve nükleer reaktörlerin yakıtının boşaltılması 2013'te tamamlandı. Sahadeki diğer binaların en erken 2040'ta yıkılması, nihai saha temizliğinin ise 2095'i bulması bekleniyor.