Erken tahliye edilen mahkumlar hızla cezaevine dönüyor

İngiltere'de hükümetin 2024 yılında cezaevlerindeki aşırı kalabalığı azaltmak için başlattığı erken tahliye programı kapsamında serbest bırakılan mahkumların büyük bir kısmı yeniden suç işleyerek cezaevine dönüyor. BBC'ye konuşan cezaevi müdürleri, salıverilen aynı kişilerin şartlı tahliye kurallarını ihlal ettikleri veya yeni suç işledikleri için kısa sürede geri geldiklerini belirtiyor.

İngiltere'nin Midlands bölgesinde görev yapan bir cezaevi müdürü durumu "sürekli giriş çıkış olması beni strese sokuyor" sözleriyle özetleyerek, bu durumun bir "döner kapı" gibi işlediğini söyledi.

Burnham'ın açıklamaları ve yeni düzenleme

Başbakan Andy Burnham, Ekim ayında başlayacak yeni erken tahliye programında değişiklik yapıldığını duyurdu. Bu değişiklik, PC Andrew Harper'ın katillerinin tahliye kapsamına girebileceği yönündeki tepkiler üzerine geldi. Burnham, adam öldürme suçundan hüküm giyenlerin yeni programdan yararlanamayacağını açıkladı. Bu kararın "yüzlerce" kişinin daha cezaevinde kalması anlamına geldiğini kabul eden Burnham, İngiltere ve Galler'deki cezaevlerinin yüzde 97 doluluk oranıyla kırılma noktasında olduğunu belirtti.

BBC'ye konuşan kuzey İngiltere'deki bir cezaevi müdürü, Burnham'ın planlarının "kısa vadeli çözümler" olduğunu ve "şimdi daha fazla alana ihtiyaç olduğunu" söyledi. Müdür, insan kaynağı eksikliği nedeniyle mahkumların "güvenli ve insana yakışır bir ortamda yaşamadığını" ifade etti.

Geri dönüş oranlarındaki artış

Mart 2026'ya kadar olan yıl içinde 51.419 tahliye iptali (recall) yaşandı; bu, bir önceki yılın rakamı olan 40.259'a göre yüzde 28'lik bir artış anlamına geliyor. Recall, kişinin tahliye koşullarını ihlal etmesi veya yeni risk oluşturması durumunda cezaevine geri gönderilmesini ifade ediyor.

Başka bir kuzey İngiltere cezaevi müdürü, aşırı kalabalık ve geri dönüşlerle ilgili bir şey yapılmazsa "ceza adalet sisteminin duracağını" belirtti. Mart itibarıyla 70.000'den fazla kişi 2024 programı kapsamında tahliye edilmiş durumda. Ancak İngiltere ve Galler'deki cezaevlerinde hâlâ yaklaşık 87.000 mahkum bulunuyor ve sadece 2.000'den biraz fazla yer kalmış durumda.

Cezaevi müdürleri, aşırı kalabalığın çete gerilimlerini artırdığına da dikkat çekiyor. Farklı bölgelerden mahkumların aynı cezaevine yerleştirilmesi, bölgesel rekabet ve çete çatışması riskini yükseltiyor. Ayrıca tek kişilik hücrelerin iki kişi tarafından kullanılması ciddi sağlık ve güvenlik sorunlarına yol açıyor.

Cezaevi Müdürleri Derneği (PGA) Başkanı Tom Wheatley, hükümetin planları hakkında hiçbir müdürün bilgilendirilmediğini söyledi. Adalet Bakanlığı sözcüsü ise cezaevlerindeki krizi çözmek için 14.000 yeni yer inşa edileceğini, elektronik kelepçe uygulamasının genişletileceğini ve mağdurlara görüş bildirme hakkı tanınacağını açıkladı.