Enerji tedarikçilerinden hükümete fatura baskısı

İngiltere'de enerji tedarikçilerinin çatı kuruluşu Energy UK, hükümete çağrı yaparak kış aylarında enerji faturalarını ödemekte zorlanan hanelere acil destek sağlanmasını istedi. Kuruluşa göre perşembe günü artan doğal gaz fiyatları ve ocak ayına ilişkin yüksek artış öngörüleri, önlem alınmaması halinde krizi daha uzun süreli, daha maliyetli ve daha derin hale getirecek.

BBC'nin bu hafta açıkladığı verilere göre piyasa tahmincileri, düzenleyici Ofgem'in (İngiltere enerji piyasası düzenleyicisi) fiyat sınırına tabi değişken tarifeli 20 milyon hane için yeni yılda yüzde 16'lık bir enerji fiyatı artışı bekliyor. Başbakan Andy Burnham ise hükümetin halk üzerindeki baskıyı azaltacak her türlü önlemi değerlendirdiğini söyledi.

Değişken tarifede ekim ayı zammı

İngiltere, İskoçya ve Galler'de Ofgem'in fiyat sınırına tabi değişken enerji tarifelerinde ekim ayı başında yüzde 4'lük bir artış yapıldı. Bu sınır, gaz ve elektrikte birim başına ödenebilecek azami fiyatı belirliyor. Söz konusu artış, yıllık olarak yaklaşık 60 sterline ya da aylık 5 sterline denk geliyor.

Elektrik ve gazı birlikte kullanan ve ödemesini doğrudan banka talimatıyla yapan tipik bir hanenin yıllık faturası, bu düzeyin bir yıl boyunca sürmesi halinde 1.723 sterline çıkıyor. Ancak tahminler ocak ayında çok daha büyük bir artışın mümkün olduğunu gösteriyor. Danışmanlık şirketi Cornwall Insight'ın son tahmini, aynı tipik yıllık faturanın 1.999 sterline yükseleceğini ortaya koyuyor.

Kesinti ve vergi düzenlemeleri

Energy UK, hükümetin halihazırda bir miktar destek sunduğunu kabul ediyor. Perşembe günü elektrik faturalarındaki KDV indirildi; yılın başlarında bazı ek yükler kaldırıldı ya da vergilendirmeye kaydırıldı. Ancak kuruluşa göre bu tasarruflar, kısmen Orta Doğu'daki çatışma ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığı kesintilerinden kaynaklanan yüksek toptan fiyatlar nedeniyle silindi.

Kuruluş, faturaların 2022'de olduğu gibi hızla arttığını, o dönemde artışın Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin etkisiyle tetiklendiğini belirtiyor.

Energy UK İcra Kurulu Başkanı Dhara Vyas, "Aynı ölçekte bir krizi beklemeden tekrar harekete geçmeliyiz. O dönemin derslerini almalıyız" dedi. Vyas, acil müdahale ihtiyacının müşteri borçlarındaki artışla da ortaya çıktığını, bu borçların maliyetinin artık herkesin faturasına yılda ortalama 67 sterlin eklediğini söyledi.

Perşembe günü tedarikçi EDF Energy'nin yöneticisi Simone Rossi, ülkenin "ikinci bir enerji krizine doğru ilerlediği" uyarısında bulundu. Vyas da faturalar yeniden sıçramadan önce harekete geçilmesi gerektiğini belirterek, "Son dakika acil müdahaleleri kötü hedeflenme ve hepimize daha pahalıya mal olma riski taşıyor" diye konuştu.

Energy UK, hükümetten şu önlemleri talep ediyor:

• Yardım alan kişilere verilen 150 sterlinlik Warm Home Discount'un (kışın enerji faturası indirimi) üzerinde hedefli destek sağlanması ve zamanla indirimli bir sosyal tarifenin hayata geçirilmesi.
• En ağır etkilenen haneler için bir borç affı programı yürürlüğe konması; bunun yeni kiracılar ve ev sahiplerinde borç birikmesini önleyecek bir stratejinin parçası olması.
• Elektrik faturalarındaki ek yüklerin daha fazlasının kaldırılıp vergilendirmeye kaydırılması ve bunun daha geniş bir elektrikli dönüşüm hamlesinin parçası olması.

Başbakan Andy Burnham, geçen haftaki İşçi Partisi konferansında BBC'ye yaptığı açıklamada, Rossi'nin kriz uyarısını abartı olarak nitelendirmeyeceğini belirterek konut enerjisinin yanı sıra benzin ve dizel maliyetlerinin de "gerçekten çok zor" olduğunu söyledi. Burnham, "İnsanlara nefes alma alanı sağlayacak, baskıyı azaltacak her türlü önleme bakıyoruz" dedi.