Enerji faturalarında Ocak ayında büyük artış bekleniyor

Danışmanlık şirketi Cornwall Insight'ın BBC ile paylaştığı rakamlara göre, hanelerin enerji faturalarının Ocak ayında önemli ölçüde artması bekleniyor. Tahminlere göre tipik bir yıllık fatura 276 sterlin (yaklaşık 12.000 TL) artacak. Bu %16'lık artış, milyonlarca haneyi yılın en soğuk döneminde vuracak ve son dört yıldaki en büyük fatura artışı olacak.

Bu tahmin, enerji düzenleyicisi Ofgem'in (Birleşik Krallık Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) Ekim ayı fiyat sınırı kapsamında fiyatların artmasından bir gün önce geldi. Bu durum, hükümet üzerindeki faturalarını ödemekte zorlanacak kişilere destek olma baskısını artırıyor.

Enerji tedarikçisi EDF'in yöneticisi Simone Rossi ise Birleşik Krallık'ın "ikinci bir enerji krizine doğru yürüdüğü" uyarısında bulundu ve Perşembe günü yürürlüğe girecek elektrik KDV indiriminin uzatılması çağrısı yaptı.

İngiltere, İskoçya ve Galler'de yaklaşık 20 milyon hane, Ofgem'in gaz ve elektriğin her birimi için maksimum fiyat belirleyen fiyat sınırına tabi değişken enerji tarifelerini kullanıyor. Bu haneler Perşembe günü %4'lük bir zamla karşılaşacak. Bu artış, hem elektrik hem de gaz kullanan ve doğrudan banka talimatıyla ödeme yapan tipik bir hane için yıllık faturanın 1.723 sterline çıkması anlamına geliyor. Hükümetin KDV indirimi olmasaydı bu artış daha da yüksek olacaktı; söz konusu indirim tipik bir faturadan yılda yaklaşık 45 sterlin düşüyor.

Ancak tahminler, Ocak ayındaki faturalarda çok daha büyük bir artışın olası olduğunu gösteriyor. Cornwall Insight'a göre tipik yıllık faturanın 1.999 sterline yükselmesi bekleniyor. Şirketin kıdemli danışmanı Craig Lowrey, öngörülen %16'lık artışın yılın en kötü zamanına denk geldiğini belirterek, "Bu fiyatlar haneleri sert vuracak. Ocak ayı, soğuk hava ve Christmas sonrası bütçelerin hâlâ toparlanmaya çalıştığı bir dönem olduğu için zaten zor bir aydır" dedi.

Fiyat artışının nedenleri ve etkileri

Tahmin edilen artış, Orta Doğu'daki çatışma nedeniyle gaz tedarikinde yaşanan aksaklıklar ve bunun sonucunda Avrupa'daki düşük gaz depolama seviyelerinden kaynaklanıyor. Danışmanlık şirketi, bu stokların yeniden doldurulmasının yüksek faturaların "kışın çok ötesine" taşınması anlamına gelebileceğini belirtti. Cornwall Insight, tahminlerde güçlü bir geçmişe sahip ve sektör ile siyasette geniş saygı görüyor. Benzer tahminler enerji tedarikçileri tarafından da yapıldı.

Bu aşamada bu hâlâ yalnızca bir tahmin. Ofgem, Ocak ayındaki gerçek fiyat değişikliğini Kasım ayı sonuna kadar açıklamayacak. Orta Doğu'daki gerilimin azalması faturaları ödeyenlerin acısını hafifletebilir, ancak Ocak fiyat sınırı için fiyat belirleme dönemi şimdiden yarıyı geçmiş durumda. Uluslararası enerji maliyetlerinde düşüş veya bir ateşkes işareti olmadığı için, sabit tarifede olmayanlar için fiyatlarda büyük bir artış oldukça olası görünüyor. Lowrey, Ocak ayında bir artışın "neredeyse kesin" olduğunu söyledi.

Maidenhead'den Aaron Richards gibi kişiler için bu durum zorlayıcı olacak. "Daha az paket servis yemeye, daha fazla fazla mesai yapmaya ve bütçemi daha iyi ayarlamaya çalışıyorum, ama aynı zamanda bunları yapmak zorunda kalmamalıyız" diyen Richards, işine gidip gelmek için rekor yüksek fiyatlar ödediğini belirtti.

Yıllardır süren görece yüksek enerji faturaları, bazı kişilerin ödenmemiş faturalar karşısında büyük meblağlarla karşılaşmasına neden oldu. Ofgem'in son verileri, müşterilerin tedarikçilere ödenmemiş faturalar ve ücretlerden toplamda 5 milyar sterlinden fazla borcu olduğunu gösterdi. Düzenleyici kurum, masada bir borç affı planı bulunduruyor ve kampanyacılar hükümete bunun uygulanması için fon sağlama çağrısı yapıyor.

Yakıt yoksulluğu yardım kuruluşu National Energy Action'ın genel müdürü Adam Scorer, "Bu durum sadece haneler için değil, bir bütün olarak piyasa için de sürdürülemez" dedi. Scorer, bütçenin bu kış en riskli haneler için ek hedefli destek sağlaması ve enerji borcuyla mücadele ile enerji verimliliği düşük evlerin iyileştirilmesi için harekete geçmesi gerektiğini söyledi.

Hükümetten yardım isteyenler arasında EDF Energy'nin genel müdürü Simone Rossi de var. BBC'nin Big Boss Interview podcast'ine özel açıklamalarda bulunan Rossi, "Aslında dört yıl önce yaşadığımız krizden sonra ikinci büyük enerji krizine doğru yürüyoruz" dedi. Rossi, hükümetin elektrik faturalarındaki KDV indirimini Nisan ayında sona ereceği tarihten sonra da uzatması gerektiğini belirtti. Ayrıca bakanlara Aberdeen açıklarında yeni Jackdaw gaz sahası ve Shetland açıklarında Rosebank petrol sahası için onay verme çağrısı yaptı. Hükümet ise yaşam maliyeti konusunda fatura ödeyenlere nefes alma alanı sağlamak için yolları değerlendireceğini sürekli olarak belirtiyor.