Endonezya'da orman yangınları 175 binden fazla solunum vakasına yol açtı

Endonezya Sağlık Bakanlığı, ülkede haftalardır süren orman yangınları nedeniyle Ağustos ayından bu yana 175 binden fazla kişinin solunum yolu hastalığına yakalandığını açıkladı. Vakaların 40 binden fazlası öksürükten bronşite ve zatürreye kadar değişen şikayetlerle küçük çocuklarda tespit edildi.

Orman yangınları Endonezya'nın bazı bölgelerinin yanı sıra komşu Malezya ve Singapur'u da zehirli dumanla kapladı; hava kalitesi endeksleri "sağlıksız" seviyeye yükseldi.

Yetkililer, yangınları söndürmek için Borneo ve Sumatra adalarına 54 binden fazla görevli ve onlarca uçak gönderdi. Ancak geniş arazi ve zorlu turbalık koşulları nedeniyle yangınların kontrol altına alınması güçleşiyor.

Endonezya Kabine Sekreteri Teddy Indra Wijaya pazartesi günü yaptığı açıklamada, "Havadan karaya tüm güçler harekete geçmeye devam ediyor" dedi. Wijaya, "Yangınları söndürmek, dumanın etkisini azaltmak ve en önemlisi halkı orman ve arazi yangını tehdidinden korumak için her şey yapılıyor" ifadelerini kullandı.

Kuraklık ve yangınların boyutu

Endonezya, genellikle temmuzdan ekim ayına kadar süren yıllık kurak mevsimde düzenli olarak orman yangınlarıyla mücadele ediyor. Bu yıl ise yangınlar ve duman, aşırı kurak koşulları tetikleyen "Godzilla" olarak adlandırılan El Nino hava olayıyla daha da güçlendi.

Bağımsız orman izleme platformu Nusantara Atlas, çarşamba günü itibarıyla ülke genelinde yaklaşık 734 bin sıcak nokta tespit etti. Bu sayı, Endonezya'nın en kötü yangın sezonlarından biri olan 2019'daki rakamdan yüzde 30'dan fazla yüksek.

Ocak ayından bu yana en az 895 bin 657 hektar arazi yandı. Bu alan, Büyük Londra'nın yüzey alanının neredeyse altı katına denk geliyor.

Yangınlar Endonezya genelinde okulların kapanmasına ve hastanelere başvuruların artmasına neden oldu. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, yangınla bağlantılı solunum yolu hastalıkları yaşayan kişi sayısı 1 Eylül'de 50 bin 891 iken 9 Eylül'de 113 bin 336'ya çıkarak iki katından fazla arttı.

Vahşi yaşam ve hukuki adımlar

Zehirli duman, nesli kritik tehdit altında olan orangutanlar dahil vahşi yaşamı da olumsuz etkiledi. Geçtiğimiz ayın sonunda Endonezya merkezli bir vahşi yaşam vakfı, Batı Kalimantan'daki bir palmiye yağı plantasyonunda yerde kıvranan bir orangutanın görüntülerini paylaştı. Bir çiftçi tarafından bulunan orangutan kurtarıldı ve oksijen yetersizliği nedeniyle acil tedavi gördü, ancak daha sonra hayatını kaybetti.

Batı Kalimantan'daki yerli ve sivil toplum grupları geçen hafta merkezi hükümet ve yerel yönetimlere karşı toplu dava açtı. Gruplar, yetkilileri bölgedeki orman yangınlarıyla gerektiği gibi mücadele etmeyerek kasıtlı ihmalde bulunmakla suçladı.

Endonezya son haftalarda birkaç tur bulut tohumlama çalışması yürüttü. Bu çalışmaların bir kısmı, yangınla mücadeleye yardımcı olmak için bu ayın başında Borneo'ya gelen Japonya Öz Savunma Kuvvetleri üyeleriyle birlikte gerçekleştirildi.

Bulut tohumlama, mevcut bulutlara tuz kristalleri veya gümüş iyodür bırakılarak daha fazla yağmur üretilmesini amaçlıyor. Ancak meteorologlar bu yöntemin etkinliği konusunda görüş ayrılığı yaşıyor.

Endonezya dışında en çok etkilenen bölgelerden biri olan Malezya'nın Sarawak eyaletinde yetkililer bu ayın başında beş günlük bir bulut tohumlama operasyonu başlattı. Bu çalışma, süregelen dumanla mücadelenin yanı sıra ekim ayı için öngörülen şiddetli kuraklık öncesinde birkaç hidroelektrik barajdaki azalan su seviyelerini yükseltmeyi hedefliyor.

Sarawak Başbakan Yardımcısı Douglas Uggah Embas gazetecilere yaptığı açıklamada, "Ekim daha sıcak ve daha kurak geçebilir. Hâlâ mümkünken su seviyelerini olabildiğince artırmak istiyoruz" dedi.

Duman Filipinler'in bazı bölgelerine kadar ulaştı; yerel yetkililer bölge sakinlerini mümkün olduğunca evde kalmaları konusunda uyardı. Singapur'da ise yetkililer günlük duman uyarıları yayımlamaya başladı.