Dünyanın en büyük dijital ödeme zaferi: Hindistan'da UPI ücretli mi oluyor?

Hindistan, dünyanın en büyük gerçek zamanlı ödeme ağlarından biri haline gelen UPI (Unified Payments Interface) sistemini ayakta tutabilmek için yeni bir adım atmaya hazırlanıyor. Hükümet, UPI işlemleri için banka ve ödeme şirketlerinin işletmelerden komisyon almasına olanak tanıyacak bir düzenleme üzerinde çalışıyor.

Resmi verilere göre, yalnızca Temmuz ayında UPI üzerinden 23,6 milyar işlem gerçekleştirildi. Bu işlemlerin toplam değeri ise 29,87 trilyon rupiye (yaklaşık 313,5 milyar dolar) ulaştı. Sistem, 2016'daki lansmanından bu yana o kadar hızlı büyüdü ki, geçen mali yılda gerçekleştirilen 241,6 milyar işlem, ilk tam yılının neredeyse 12 bin katına çıktı.

Ücretlendirme nasıl olacak?

Hükümetin üzerinde çalıştığı plana göre, tüketiciler ve bireysel işlemler için UPI ücretsiz kalmaya devam edecek. Ancak büyük işletmelerde yapılan ve belirli bir tutarı aşan işlemlerden, işletmenin ödeme işlemcilerine ödediği bir tür komisyon olan "merchant discount rate" (MDR) alınması planlanıyor. Bu oranın büyük işletmelerde %0,3 ile %0,5 arasında olması bekleniyor.

Habere göre, tartışılan seçeneklerden biri, büyük işletmelerde 2.000 rupi (yaklaşık 24 dolar) üzerindeki işlemlere ücret getirilmesi. Aracı kurum Jefferies'in hesaplamalarına göre, bu eşiğin üzerindeki işlemler, toplam işlem hacminin yalnızca %4'ünü ama toplam değerin yaklaşık %67'sini oluşturuyor. Bu da bankalar ve ödeme şirketleri için yılda 1 milyar dolara kadar ek gelir anlamına gelebilir.

Herkese bedava değil

UPI sisteminin işletilmesi de bir maliyet gerektiriyor. Sunucuların çalıştırılması, işlemlerin doğrulanması ve siber saldırılara karşı korunması gibi giderler bulunuyor. Hindistan Merkez Bankası Başkanı Sanjay Malhotra, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, "Bu maliyeti birinin ödemesi gerekecek" diyerek ücretlendirme tartışmalarının haklılığına işaret etti.

Ekonomistler, ücretlendirmenin küçük işletmelere ve az gelişmiş bölgelere sıçraması durumunda UPI'nin benimsenme hızının yavaşlayabileceği konusunda uyarıyor. Ekonomist Abhinav Motheram ve Sharon Buteau'nun yeni araştırması, kabul eden işletme ağının UPI'nin büyümesinde sadece bir sonuç değil, kilit bir itici güç olduğunu gösteriyor. Motheram, ücretlendirme tasarımının büyük önem taşıdığını, küçük bir ücretin dahi ince kâr marjlarıyla çalışan işletmelerin dijital ödeme kabul etme isteğini azaltabileceğini belirtiyor.

Hindistan, UPI'yi hem finansal olarak sürdürülebilir kılmak hem de her yerde yaygınlaşma özelliğini korumak gibi hassas bir denge kurmaya çalışıyor. Brezilya'nın Pix sistemi de benzer bir yolu izleyerek bireysel kullanıcılara ücretsiz hizmet verirken işletmelere düşük maliyetli ücretler uyguluyor. Hindistan'ın bu adımı, UPI'nin geleceği için kritik bir test niteliği taşıyor.