Drumcree geçit töreninde tıkanıklık sürüyor: protestocular yolu kapattı

Kuzey İrlanda'nın Portadown kentinde düzenlenmesi planlanan Drumcree geçit töreni krizi sürüyor. Protestocular Garvaghy Road üzerinde gece boyunca bekleyerek yolu kapalı tuttu. Bölgedeki başlıca taraflar, pazartesi günü Stormont'ta yapılan siyasi görüşmelerin ardından hâlâ bir çözüme ulaşamadı.

Tören, Pazar sabahı yapılması planlanırken aynı gün içinde alınan mahkeme kararıyla izin verildi. Ancak Orange Order üyeleri, çoğunlukla milliyetçi kesimin yaşadığı Garvaghy Road'a yürümek üzere polis hattında bekledi. Pazartesi gecesi bölgede polis varlığı azaltıldı ve yol trafiğe açılmadı; iki polis aracı ve bir Land Rover konuşlandırıldı.

Pazartesi gecesi Garvaghy Road'da yaklaşık 400 kişilik bir kalabalık toplandı. Orange Order üyeleri birkaç kez töreni başlatmayı denedi ancak polis hattını geçemedi. Aynı gece Drumcree kilisesi çevresindeki Orange Order varlığı önceki gecelere göre daha azdı.

Rosemary Nelson'ın anısı ve çağrılar

1999'da loyalistler tarafından öldürülen avukat Rosemary Nelson'ın oğlu Christopher Nelson (olay sırasında 11 yaşındaydı), yaşananların o dönemi hatırlattığını söyledi. BBC Radio Ulster'a konuşan Nelson, yaz tatillerinin yaklaşmasından korktuğunu çünkü annesinin "Garvaghy Road'da çok zaman geçireceğini" bildiğini anlattı. Annesinin "bizim gibi ailelere yardım ettiğini" söylediğini belirten Nelson, siyasetçilere "her iki taraftaki çocukları düşünmeleri" çağrısı yaptı. İki çocuk babası olan ve Sinn Féin meclis üyesi Catherine Nelson ile evli olan Nelson, hiçbir çocuğun endişelenmesini istemediğini ifade etti.

Pazar günü Garvaghy Road'daki protestoculara Sinn Féin üyeleri ve Sosyal Demokrat İşçi Partisi (SDLP) katıldı. Aralarında Başbakan Yardımcısı Michelle O'Neill da vardı. Demokratik Birlik Partisi (DUP), O'Neill'i yasa dışı davranmakla suçladı. Kuzey İrlanda Bakanı Sir Chris Bryant, "hiç kimse yasa dışı bir protestoya katılmamalı" dedi ancak bir kişinin yasayı çiğneyip çiğnemediğine karar vermenin kendi işi olmadığını ekledi.

Drumcree anlaşmazlığının arka planı

Drumcree geçit töreni, 1990'larda Kuzey İrlanda tarihinin en ciddi kargaşalarına neden olmuştu. 1998'den bu yana Orange Order'ın töreni tamamlaması yasaklanmıştı ve bu yıl da dahil olmak üzere çeşitli hukuki süreçler yaşandı. Geçit töreni tartışmaları için kurulan Parades Commission (Geçit Törenleri Komisyonu), geçmişte birçok kez izin talebini reddetmişti. Cuma günü komisyon, 28 yılın ardından sınırlamalarla da olsa törene izin verdi. Buna göre tören pazar günü 08:00'de başlayacak ve 35 katılımcıyla sınırlı olacaktı, Orange Order ise 60 katılımcı talep etmişti. Karar, cumartesi günü Belfast mahkemelerinde birkaç kez itiraz edildi ve son onay törenden saatler önce verildi.

Orange Order, Kuzey İrlanda'daki Protestan toplumla ilişkili en büyük sadık düzen olup her yıl binlerce geçit töreni düzenliyor. Ancak birçok Katolik, bu yürüyüşleri mezhepçi olarak görüyor ve Katolik ya da milliyetçi bölgelerden geçmelerine karşı çıkıyor. Garvaghy Road, 1990'ların ortalarında Drumcree güzergâhının bir parçasıydı ve milliyetçi sakinlerin protestoları büyük olaylara yol açmıştı. Anlaşmazlık, bir mahkeme kararının Parades Commission'ın daha önceki bir kararını bozmasıyla yeniden alevlendi.