Derry'de mahkumun izinli çıkışta kaçması tartışma yarattı

Kuzey İrlanda'da 2018'de Karol Kelly'yi öldürmekten 15 yıl hapis cezasına çarptırılan Gary Anderson, babasının cenazesine katılmak için çıkarıldığı izin sırasında firar etti. Anderson, geçen pazartesi günü Maghaberry Cezaevi'nden iki saatlik "şefkatli geçici salıverilme" (compassionate temporary release) kapsamında çıkarıldıktan sonra kendisine eşlik eden kişiden ayrılarak kayıplara karıştı. Sekiz gündür firari olan Anderson'un yakalanması için çalışmalar sürüyor.

Karol Kelly'nin kız kardeşi Francesca Kelly, ailesinin Anderson'un cezaevinden çıkarıldığını firar ettikten sonra öğrendiğini söyledi. Kelly, ailelerine pazartesi günü öğleden sonra yapılan bir telefonla bilgi verildiğini, o saatte Anderson'un birkaç saattir kayıp olduğunu belirtti. "Başlangıçta bir inanamama duygusu vardı" diyen Kelly, sekiz günün ailesi üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu ve süreci "yıpratıcı" olarak nitelendirdi.

Adalet sistemi eleştirisi ve siyasi tartışma

Francesca Kelly, adalet sisteminin sadece kendi ailesini değil, Karol Kelly'nin beş çocuğunu, jüri üyelerini ve duruşmada tanıklık eden kişileri de hayal kırıklığına uğrattığını ifade etti. Anderson'un yakalanması için çağrıda bulunan Kelly, özgür olmak ile gerçek anlamda özgür hissetmek arasında fark olduğunu vurguladı.

Kuzey İrlanda Adalet Bakanı Naomi Long, Kelly ailesinden özür diledi ve ailenin endişelerini dinlemek üzere görüşme sözü verdi. Long, olayla ilgili bağımsız bir soruşturma başlatılması talimatı verdi. Olayın ardından Kuzey İrlanda'da siyasi bir tartışma da başladı; Long, pazartesi günü meclisi yanıltmadığını savundu.

Olayın ayrıntıları, cezaevi yönetiminin kararına ilişkin yargısal denetim (judicial review) kararının yayımlanmasıyla ortaya çıktı. 15 sayfalık karara göre, Anderson'un şefkatli izin talebini reddeden karar, hakkındaki risk değerlendirmesine ilişkin hatalı bilgilere dayanıyordu. Kararda, Maghaberry Cezaevi'ndeki nöbetçi müdürün, Anderson'un yeniden suç işleme olasılığına dair iç değerlendirmeyi cezaevi sistemindeki puanından daha yüksek kaydettiği belirtildi. Sistem kontrol edildiğinde Anderson'un puanının 27 (orta olasılık) olduğu, karar mektubunda ise 32 (yüksek olasılık) olarak kaydedildiği görüldü.

Hakim Rooney, nöbetçi müdürün risk değerlendirmesinde bu hatalı bilgiyi dikkate aldığını tespit etti. Hakim, cezaevi yönetiminin kararını "kusurlu" buldu ve kararın yeniden gözden geçirilmemesini "biraz şaşırtıcı" olarak nitelendirdi. Anderson'a bir dizi koşulla geçici salıverilme izni verildi. Kararda, doğru risk değerlendirmesinin yapılmaması ve dikkate alınmaması hukuka aykırı bulundu.

Anderson'un babasının cenaze töreni geçen pazartesi sabahı Derry'nin Creggan bölgesindeki St Mary Kilisesi'nde yapıldı. Anderson'a Cumhuriyet İrlanda'nın Donegal kontluğundaki Letterkenny'de yapılan kremasyon törenine katılma izni verilmemişti. Mahkeme belgelerine göre, Anderson'a cenaze sırasında eşlik etmesi için atanan kişi bir akrabasıydı ve belgelerde amcası olarak geçiyor. Bu kişiye yönelik herhangi bir suçlama bulunmuyor.

Polis ve adalet uzmanı Danny Shaw, olayı "çok sıra dışı bir durum" olarak değerlendirdi. Shaw, Birleşik Krallık'ta daha önce bir mahkumun cenazeye cezaevi görevlisi ya da polis memuru yakınında olmadan çıkarılmasının hatırlanmadığını söyledi.