Carney: Kanada AB ile benzersiz ekonomik ittifak kurmayı planlıyor

Kanada Başbakanı Mark Carney, ülkesinin Avrupa Birliği (AB) ile "benzersiz bir güvenlik ve ekonomik ittifak" kurmayı hedeflediğini söyledi. Carney, Kanada'yı "yeni küresel ekonomik düzen" içinde yatırım üssü olarak konumlandırıyor.

Carney bu sözleri, Toronto'da düzenlenen ilk Kanada Yatırım Zirvesi'nde yatırımcılara, şirket yöneticilerine ve hükümet bakanlarına hitap ederken kullandı. Başbakan, Kanada'yı yabancı sermaye için "güvenli liman" ve kârlı bir yatırım adresi olarak tanıttı. Hükümet, ABD ile ticarette bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor.

Son 18 ayda ABD ile ilişkilerin bozulduğunu belirten Carney, "Dünya daha bölünmüş ve tehlikeli hale geliyor. Egemenlik ile açıklık artık çatışıyor. Ekonomik entegrasyon silah haline getiriliyor. Tarifeler koz olarak kullanılıyor" dedi.

Strazburg ziyareti ve AB ile görüşmeler

Carney, bu hafta Strazburg'da Avrupa Parlamentosu genel kurul toplantısına onur konuğu olarak katılacak. Çarşamba günü Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in yıllık birlik konuşmasını izleyecek. Von der Leyen'in konuşmasında AB-Kanada işbirliği için yeni alanlar açıklaması bekleniyor. Perşembe günü Carney, von der Leyen'in de hazır bulunduğu oturumda milletvekillerine hitap edecek.

Carney, vizesiz seyahat ve çalışma olasılığı dahil bir dizi seçenekten söz etti ancak iki tarafın görüşmelerin erken aşamasında olduğunu belirtti. Avrupalı yetkililer, Kanada'yı üyelik dışında AB'ye mümkün olduğunca yaklaştırmak istiyor. Ancak bu ilişki "ortak üyelik" olarak adlandırılmayacak; AB, üyeler ile üye olmayanlar arasında net bir ayrımı korumak istiyor.

AB, Brexit müzakerelerinden edindiği deneyimle tek pazarın dört serbestisi (kişilerin, hizmetlerin, malların ve sermayenin serbest dolaşımı) arasında ayrım yapmama konusundaki tutumunu sürdürüyor. Kanada ile ilişkilerin derinleştirilmesi bu kırmızı çizgi etrafında şekillenecek. AB daha kısa vadede hammadde ve enerji alanında bağları güçlendirmeyi umuyor.

Avrupa Parlamentosu'nun Kanada delegasyonu başkanı İspanyol sosyalist milletvekili Javier Moreno Sánchez, von der Leyen'den AB-Kanada ilişkilerini geliştirmek için "somut adımlar" duymak istediğini söyledi. Profesyoneller için daha fazla hareketlilik, daha fazla öğrenci değişimi, savunma ve yapay zekâ alanında ortak çalışma çağrısı yaptı.

AB ile Kanada arasında kapsamlı bir serbest ticaret anlaşması (CETA) ve dijital işbirliği, hammaddeler, araştırma ile ortak yeşil ittifak gibi ayrı anlaşmalar bulunuyor. Kanada bu yıl, AB'nin 150 milyar euroluk savunma kredi programına katılan ilk Avrupa dışı ülke oldu. Ancak Fransa, İtalya ve Polonya dahil 10 AB üyesi ülke, imzalanmasından yaklaşık on yıl sonra CETA'yı hâlâ onaylamadı.

AB-Kanada mal ve hizmet ticareti 2025'te 130 milyar euroya ulaştı; bu, CETA'nın imzalandığı 2016'ya göre yüzde 80 artış anlamına geliyor. Ancak bu rakam, ABD ile neredeyse 880 milyar dolar değerindeki ticaretin yanında küçük kalıyor. Carney, coğrafi gerçekleri kabul ederek ABD'nin Kanada'nın en büyük ticaret ortağı olmayı sürdüreceğini söyledi.

Zirve öncesinde Toronto'da binlerce kişi "Many vs the Money" adlı karşı protestoda bir araya geldi. Göstericiler, topluluklar projelerin sosyal ve çevresel maliyetlerini üstlenirken kamu parasının özel yatırım risklerini azaltmak için kullanılmaması gerektiğini savundu.