California'da 548 idam cezası müebbete çevrildi

California Valisi Gavin Newsom, eyaletteki 548 idam mahkumunun cezasını ömür boyu hapis cezasına çevirdi. Perşembe günü açıklanan kararla idam mahkumları, sonraki valiler döneminde de idam edilemeyecek.

Demokrat Partili Newsom'un görev süresinin sonunda yaptığı bu toplu değişiklik, eyaletteki tüm idam cezalarını şartlı tahliye imkanı olmayan müebbet hapse dönüştürdü. BBC'nin aktardığına göre bu, ABD'de modern tarihte bir eyaletin idam sırasının en büyük ölçekte boşaltılması anlamına geliyor.

Karardan etkilenen 548 kişiden 529'u erkek, 19'u kadın. Newsom, bu grubun ülkenin batı yarımküredeki en kalabalık idam mahkumu listesini oluşturduğunu belirtti.

Tennessee'deki başarısız infazın ardından geldi

Newsom'un kararı, Tennessee eyaletinde Christa Pike'ın başarısız infaz girişiminin ardından ülke çapında idam cezasına ara verilmesi çağrılarının yeniden gündeme geldiği bir dönemde alındı.

Newsom, kararını duyurduğu mektupta şu ifadeleri kullandı: "Bu adımı atıyorum çünkü devletin yaptığı infazın California'nın değerleriyle bağdaşmadığına, hukuk sistemimizin temellerini sarstığına ve hepimizi küçülttüğüne inanıyorum." Newsom, kusurlu bir hukuk sisteminde insanların idam edilmesinin adalet ve insan onuru gibi temel değerlerle bağdaşmayacağını söyledi.

2028 başkanlık seçimlerinde aday olması muhtemel görülen Newsom, idam cezasına uzun süredir karşı. 2019'da infazlara moratoryum ilan etmiş, San Quentin adliyesindeki idam odasını da kaldırmıştı. İdam cezası alan mahkumlar, daha fazla hareket özgürlüğü ve programlara erişim imkanı bulunan diğer tesislere nakledildi.

California'da son infaz 2006'da gerçekleşti. Ancak eyalet hapishanelerinde yüzlerce kişi idam cezası altında yaşamaya devam ediyordu. Newsom'un ofisi, idam cezası alan 548 kişiden 220'sinin avukat atanması için 15 yıl veya daha fazla beklediğini, 139 kişinin ise bu süreyi 20 yıla çıkardığını açıkladı. Moratoryum olmasaydı, 45 kişinin temyiz sürecini tamamlamış sayılarak derhal infaz edilebileceği belirtildi.

Mağdur yakınlarından ve hukukçulardan destek

Newsom, kararın mağdur aileleri için acı verici anıları canlandırabileceğini kabul ederek, "Bu karar kariyerimin en zor kararlarından biri" dedi. Vali, bu acı gerçeği doğru bir adım attığı inancıyla birlikte taşıdığını söyledi.

California Yüksek Mahkemesi'nin, birden fazla suçtan mahkum edilen kişilerin dosyalarında af kararını inceleyip onaylaması gerekiyor.

Karar, Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) ve idam cezası karşıtı isimler tarafından memnuniyetle karşılandı. Destek verenler arasında sivil haklar öncüsü Martin Luther King'in en büyük oğlu Martin Luther King III ve uluslararası alanda tanınan idam cezası avukatı Bryan Stevenson da yer aldı.

California'da dört infazı yöneten eski cezaevi müdürü Jeanne Woodford, ülke çapında 200'den fazla kişinin idam cezası aldıktan sonra aklandığını hatırlatarak kararı destekledi. Woodford, "California'da infazları uygulamış biri olarak masum birini idam etme korkusuyla yaşıyorum" dedi.

1993'te öldürülen 12 yaşındaki Polly Klaas'ın kız kardeşi Jess Nichol da kararı desteklediğini açıkladı. Nichol, kız kardeşini öldüren kişinin infaz edilmesini eskiden desteklediğini ancak zamanla bunun kendi iyileşmesi veya gerçek kamu güvenliğiyle ilgisi olmadığını anladığını söyledi.

ABD'de idam cezasına destek azalıyor. California, idam cezasını yürürlükte tutan 27 eyaletten biri.