Burnham, zayıflamış Trump ile İran savaşının gölgesinde görüşüyor

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Salı günü ABD Başkanı Donald Trump ile ilk yüz yüze görüşmesini yapacak. Bu görüşme, İngiltere'nin dış ilişkilerinde son yılların en kritik başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.

Ancak bu kez risk dengesi değişmiş durumda. Trump, ülkesinde artan enflasyon ve İran'daki çıkmaza giren savaş nedeniyle baskı altında. Gözlemciler, savaşın Trump'ın ara seçim hedeflerini tehlikeye attığını belirtiyor. Burnham'ın selefi Keir Starmer, Trump'ı ilk kez Şubat 2025'te ziyaret ettiğinde tablo tamamen farklıydı; Trump seçimi yeni kazanmış ve gücünün zirvesindeydi.

Burnham üç hedef belirledi

Downing Street kaynaklarına göre Burnham, Salı günkü görüşmelerde üç hedefe odaklanacak: Trump ile bağ kurmak, Ukrayna konusunda tavrını ortaya koymak ve herhangi bir krize yol açmamak. Bir kaynak, Burnham'ın Starmer ile Kanada Başbakanı Mark Carney arasında bir "üçüncü yol" izleyebileceğini, yani selefinden daha sert mesajlar verebileceğini ancak açık bir diplomatik çatışmadan kaçınacağını söyledi.

İngiltere Başbakanlığı çevreleri, Burnham'ın İngiliz çıkarlarını savunmak gerektiğinde daha kararlı davranacağını düşünüyor. Burnham da Haziran ayında ABD ile ilişkinin önemli olduğunu, ancak Washington'un söylediği her şeye uyulacak noktaya gelmemesi gerektiğini ifade etmişti.

Beyaz Saray cephesinden gelen sinyaller ise karışık. Trump, Haziran ayında Burnham için "aşırı liberal" ifadesini kullanmış ve onu küçümseyerek "bir kasabanın belediye başkanı" olarak tanımlamıştı. ABD Başkanı, İngiltere'nin İran saldırılarına katılmamasına hâlâ öfkeli. Ayrıca ülkeyi "ölmekte olan" ve "felaketin eşiğinde" bir ülke olarak nitelendirmişti.

Görüşme tarafsız zeminde yapılacak

İki lider daha önce iki kez telefonla görüştü ve aralarının iyi olduğu belirtiliyor. Burnham'ın rahat ve özgüvenli üslubunun Trump üzerinde olumlu etki bırakabileceği değerlendiriliyor. Trump'ın New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ile ilişkisinde de sol görüşlü siyasetçilere karşı mesafeli olmadığı görülmüştü.

Politika tarafında da küçük olumlu işaretler var. Trump, İngiltere hükümetinin Kuzey Denizi'ne ilişkin planlarına sıcak yaklaşmış, İngiltere'nin Batı Şeria'daki yerleşim yerlerine yönelik ticaret yasağı planı karşısında ise şimdilik nispeten ölçülü davranmış durumda.

Görüşmenin Beyaz Saray yerine BM çatısı altında, daha tarafsız bir zeminde yapılacak olması Burnham için avantaj olarak görülüyor. Böylece Trump'ın kolayca rayından çıkarabileceği bir Oval Ofis basın toplantısı riskinden kaçınılacak.

Burnham, Manchester Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu dönemde Trump'ı kente davet etmeyeceğini söylemiş ve onun "zehirli" siyasetini eleştirmişti. Ancak başbakan olduktan sonra üslubunu yumuşattı; kendisinin "hissettiklerini söyleyeceğini" ama Trump ile "bir bağlantı bulmaya" da çalışacağını belirtti.

Burnham'ın önceliği iç siyaset olsa da en yakın danışmanları, İngiltere ekonomisi üzerindeki en büyük ağırlığın Trump'ın İran savaşı olduğunu kabul ediyor. Savaş sürdüğü sürece Burnham'ın değişim vaatlerini yerine getirmesi zorlaşacak. Şu an inisiyatif yine Trump'ta ve Burnham da selefi Starmer gibi zorlu bir dengede ilerlemek zorunda kalabilir.