British Library'de okuma salonlarını özelleştirme tartışması

Londra'daki British Library (Britanya Kütüphanesi), siber saldırının mali ve moral kaybını gidermek için üç okuma salonunu özel bir işletmeciye kiraya vermeyi ve güvenlik personelini dışarıdan hizmet alımıyla çalıştırmayı planlıyor. Plan, kütüphanenin kamusal niteliğinin zayıflayacağı endişesiyle tartışma başlattı.

Kütüphane, 1215 tarihli Magna Carta'nın iki kopyasına ev sahipliği yapıyor. Koleksiyonda Anglosakson destanı Beowulf'un günümüze ulaşan tek el yazması ile Jane Austen, William Blake ve Virginia Woolf'un defterleri yer alıyor. 1864'te Alice Liddell'e noel armağanı olarak verilen resimli Alice Harikalar Diyarında nüshası ve Wilfred Owen'ın Dulce et Decorum est şiirinin el yazması da aynı binada.

Ancak bu hazineler, geniş dijital arşivler, bodrum depoları, altı kafe ve bir mağaza, kütüphaneyi üç yıl önce başlayan sıkıntılara karşı korumaya yetmedi. O dönemde bilgisayarlara giren saldırganlar kişisel verileri ele geçirip 600 bin sterlin fidye istedi. Kütüphane bu tutarı ödemedi; saldırı ülke tarihinin en ciddi siber saldırılarından biri olarak kayıtlara geçti.

Yönetimdeki değişimler ve grev

Uzun süre görev yapan üst yönetici Roly Keating, saldırının en ağır etkileri giderildikten sonra görevinden ayrılma kararı aldı. Yerine gelen Rebecca Lawrence ise bir yıldan kısa süre görevde kaldı ve maaş anlaşmazlığı nedeniyle süren grev sırasında istifa etti. Kütüphanenin yeni yöneticisi Dr Paul Bate göreve başlayalı henüz bir hafta olmadı.

Kütüphane, yıllık 170 milyon sterlinlik bütçesinin yüzde 84'ünü Kültür, Medya ve Spor Bakanlığı'ndan (DCMS) alıyor. Bir kamu kurumu olarak bir yönetim kurulu tarafından denetleniyor. Guardian'ın değerlendirmesine göre bakanların da sürece yapıcı biçimde dahil olması gerekiyor.

Milletvekillerinden oluşan Kamu Hesapları Komisyonu'nun bu yaz yayımladığı raporda, siber güvenlik konusunda stratejik yaklaşım eksikliğinden hükümet sorumlu tutuldu. Kovid salgınının ardından gelen siber saldırının mali ve moral hasarı, bugünkü sorunların arkasındaki temel neden olarak görülüyor.

Sendikalar ve kamusal alan tartışması

Sendikalar, güvenlik personelinin dışarıdan hizmet alımıyla çalıştırılmasının hükümetin kadroları doğrudan istihdam etme taahhüdüne aykırı olduğunu belirtiyor. Okuma salonlarının ticari işletmeye devri ise herkese açık, üniversite ve araştırma ekosisteminin önemli bir parçası olan kamusal bir alanı zayıflatacak.

Eskiden British Museum'un (Britanya Müzesi) bir parçası olan British Library 50 yıldan uzun süre önce ayrı bir kurum olarak kuruldu. St Pancras'taki kırmızı tuğlalı binası 30. yılına yaklaşıyor. Guardian, ulusal bir kurum olarak herkesin payı bulunan kütüphaneye hükümetin sahip çıkması ve özelleştirme yerine alternatif bir çözüm araması gerektiğini savunuyor.