Britanya'da yaşlı LGBT topluluğu bakım kaygısı yaşıyor

Britanya'da 75 yaşındaki lezbiyen Mindy Meleyal, 1967'de eşcinselliğin suç olmaktan çıkarılma sürecinin başlangıcından 2014'teki ilk eşcinsel evliliklere kadar modern LGBT hakları hareketinin her önemli aşamasına tanıklık etti. Ancak Meleyal, kimliğinin önemli bir parçasının yaşı nedeniyle sık sık göz ardı edildiğini söylüyor.

Centre for Ageing Better (Yaşlanmada Daha İyi Olma Merkezi) tarafından hazırlanan yeni bir rapora göre, İngiltere'deki yaşlı LGBT topluluğu genel yaşlı nüfusa kıyasla daha kötü sağlık, daha kısıtlı mali durum ve daha fazla sosyal izolasyon yaşıyor. Raporda, özel destek sağlanmazsa bu büyüyen grubun bakım hizmetlerine erişirken "yeniden dolaba kapatılmaya" zorlanabileceği, hatta homofobi endişesi nedeniyle ihtiyaç duydukları bakımı erteleyebileceği uyarısı yer alıyor.

Bakım ortamlarında kimlik endişesi

LGBT Foundation (LGBT Vakfı) adlı yardım kuruluşunda konut geliştirme yöneticisi olarak çalışan Adam Porter, yaşlı topluluk üyeleriyle sık sık bu durumla karşılaştığını belirtiyor. Porter, "Evlerine bakıcı geldiğinde insanların düğün fotoğraflarını saklaması ya da trans bayrağını indirmesi çok yaygın" diyor. Bakım evine taşınan biri için bunun, kişinin kendi evinde kimliğini saklaması anlamına geldiğini ve bunun hayatının geri kalanı boyunca sürebileceğini ekliyor. Porter, bazı bakıcıların yaşlı LGBT bireylere cinsel yönelimleri nedeniyle "onlar için dua etmeyi" teklif ettiğini duyduğunda dehşete kapıldığını söylüyor.

Porter, gelecek yıl Manchester'da açılması planlanan Kindred House adlı projede yer alıyor. 55 yaş üstü LGBT bireyler için tasarlanan bu sosyal konut projesi, yerel belediye ile ortak yürütülüyor. Proje kapsamında 80 bağımsız daire ve ortak kullanım alanları sunulacak. Sakinlerin çoğunluğunun LGBT bireylerden oluşması bekleniyor. "Ekstra bakım konutu" olarak tanımlanan modelde sakinler bağımsız yaşıyor, ancak ihtiyaç duyanlar için 24 saat bakım ekibi hazır bulunuyor. Tüm personele LGBT kapsayıcılığı konusunda özel eğitim verilecek.

Meleyal ve eşi Linda 30 yılı aşkın süredir birlikte, ancak sık sık kardeş sanıldıklarını söylüyorlar. Meleyal, bir keresinde felç geçirdikten sonra hastanede yatarken bir hemşirenin Linda'dan "kocası" olarak bahsettiğini anlatıyor. Bunun sadece aşağılayıcı olmadığını, aynı zamanda personelin ne tür bir eğitim almış olabileceğini düşündürdüğünü belirtiyor.

Yalnızlık ve destek ağı

Spotlight on Ageing raporuna göre, 65 yaş ve üzeri gey ve biseksüel erkeklerin yarısından fazlası yalnız yaşıyor; bu oran heteroseksüel erkeklerde dörtte birden az. 50-64 yaş arası biseksüel kadınların yalnız yaşama olasılığı heteroseksüel akranlarına göre iki kat daha yüksek. Raporda ayrıca, 1950 doğumlu bir kişinin eşcinsel çiftlerin yasal olarak evlat edinebildiği dönemde 50'li yaşlarında olacağı belirtilerek, yaşlı LGBT bireylerin çocuk sahibi olma olasılığının daha düşük olduğu ve ailelerinden kopma olasılıklarının daha yüksek olduğu vurgulanıyor.

75 yaşındaki Norman Goodman, eşi Marilyn'in ölümünden sonra 60'lı yaşlarının sonunda biseksüel olduğunu açıkladı. Çiftin çocuğu olmadı ve Norman'ın hastane ziyaretleri gibi konularda yardım edecek yakın ailesi yok. Destek sisteminin partneri Tony ile "seçilmiş ailesi" dediği bir grup arkadaş ve komşudan oluştuğunu söylüyor. Görece bağımsız olduğu dönemde bu desteğe sahip olsa da, yaşlandıkça daha resmi bakıma ihtiyaç duyarsa ayrımcılıkla karşılaşmaktan endişe ediyor.

2021'de Londra'da açılan Tonic, özel kiralama veya paylaşımlı mülkiyet seçenekleriyle 19 daire sunan Britanya'nın ilk LGBT emeklilik evi oldu. Proje o kadar ilgi gördü ki, bu yıl bir Netflix belgeseline konu olacak. 43 yıl birlikte yaşayan 77 yaşındaki Min ve merhum partneri Tim, birinin yalnız kalacağı gelecek için plan yapmıştı. Tim'in Tonic'e taşındıktan beş ay sonra ölmesi üzerine Min'in yeni edindiği topluluk ona destek oldu.

Ancak Spotlight on Ageing raporu, yaşlı LGBT nüfusu büyüdüğü için uzman hizmetlere talebin arzı aşmasının beklendiği uyarısında bulunuyor. 2019-2024 arasında Britanya'da kendini lezbiyen, gey veya biseksüel olarak tanımlayan 50 yaş üstü kişi sayısı yaklaşık üçte bir artarak 340 binden 460 bine yaklaştı. Aynı dönemde 50 yaş üstü heteroseksüel nüfusta yüzde 4 artış kaydedildi. Bu sayıların, LGBT olarak tanımlanan görece daha büyük genç nesillerin yaşlanmasıyla artmaya devam etmesi bekleniyor.

Porter, Kindred House benzeri projelerin çoğalmaması ve diğer bakım ortamlarındaki personele eğitim verilmemesi halinde yaşlanan nüfusun uygun desteği bulmakta zorlanabileceği uyarısını yapıyor. Projeye danışmanlık yapan bir yönlendirme grubunda yer alan Meleyal ise gelecekte daha fazla seçenek olabileceğini bilmenin kendisini rahatlattığını söylüyor.