Birleşik Krallık'ta eşya yoksulluğu: hayır kurumları alarm veriyor

Birleşik Krallık'ta hayır kurumları, temel mobilya ve ev eşyalarına erişemeyen kişilere yardım konusunda "her zamankinden daha yoğun" çalıştıklarını açıkladı. Ülke çapında faaliyet gösteren End Furniture Poverty (Eşya Yoksulluğunu Sonlandırma) adlı yardım kuruluşu, yaklaşık altı milyon kişinin yatak, fırın ve buzdolabı gibi zorunlu eşyalar olmadan yaşadığını bildirdi. Bir grup milletvekili ise hükümetten soruna yönelik ulusal bir strateji geliştirmesini istedi. Milletvekilleri, güvenli ve sürdürülebilir bir konutun günlük yaşam için gerekli temel mobilyalara erişimi de kapsaması gerektiğini savundu. Hükümet ise hanelere destek için hâlihazırda adım attığını belirtiyor.

BBC South'un Hampshire bölgesinde görüştüğü kişilerden biri, Ukrayna'dan oğlu, köpeği ve iki valizle ayrılarak Birleşik Krallık'a yerleşen Yana Osibchuk oldu. Sosyal konuta yerleştirilen Osibchuk, evin "tamamen boş" olduğunu söyledi: "Mobilya yok, fırın yok, buzdolabı yok, hiçbir şey yok, zemin kaplaması bile yok." Osibchuk, Southampton City and Region Action to Combat Hardship (Scratch) adlı yardım kuruluşuna yönlendirildi.

Boş teslim edilen sosyal konutlar

Uzmanlara göre Osibchuk'un durumu istisna değil. Sosyal konutların büyük bölümü eşyasız olarak kiraya veriliyor. 27 yıldır faaliyet gösteren Scratch'in genel müdürü Mike Taylor, kurumun "şu anda hiç olmadığı kadar yoğun" olduğunu belirtti. "Sürekli dolu durumdayız, takvimlerimiz her hafta dolup taşıyor" diyen Taylor, hane bütçelerindeki baskının bir etken olduğunu ancak insanların yardıma ihtiyaç duymasının birden fazla nedeni bulunduğunu ifade etti. Taylor, "Bir kriz yaşamış, bir ilişkiden ya da aile içi şiddetten kaçmak zorunda kalmış ve kendini eşyasız bir konutta bulmuş olabilirler" dedi. "Yanlarında çocukları olabilir. Harcanabilir gelirleri yoktur. Yeniden başlamak için imkânları ya da paraları yoktur."

Scratch, bağışlara ve belediyeden aldığı hibelerle çalışıyor. Kurum, hazırladığı paketleri çok düşük fiyatlarla ihtiyaç sahiplerine ulaştırıyor. Halkla doğrudan temas kurmayan kuruluş, yönlendirmeleri belediyeden, konut birliklerinden veya sosyal hizmet uzmanları gibi profesyonellerden alıyor.

End Furniture Poverty, eşya yoksulluğunu bir kişinin toplumsal olarak kabul edilebilir bir yaşam standardına ulaşması için gerekli mobilya ya da ev aletinin hiçbirine erişememesi veya bunları satın alamaması ya da bakımını yapamaması olarak tanımlıyor. Kuruluşun direktörü Claire Donovan, sorunun "fiziksel, duygusal, sosyal ve mali sonuçları" olduğunu söyledi. Donovan, sosyal konut kiracılarının dörtte birinden fazlasının eşya yoksulluğu içinde yaşadığını, ancak bu konutların yalnızca yaklaşık yüzde 3'ünün eşyalı olarak kiraya verildiğini belirtti.

Kuruluşun eşya yoksulluğu yaşayan kişilerle yaptığı araştırmaya göre katılımcıların yüzde 30'u fiziksel ve ruhsal sağlıklarının etkilendiğini söyledi. Donovan, "Yatağınız olmadığı için iyi bir gece uykusu uyuyamamak, fırın ya da buzdolabınız olmadığı için taze gıda saklayamamak veya hazırlayamamak ve bunun her gün yarattığı yıpratıcı stres, hayatınızın her alanını gerçekten etkiliyor" dedi.

Yardım kurumları: İhtiyaç sahiplerinin profili değişti

Sorun tek bir bölgeyle sınırlı değil. Portsmouth'taki Moving on Project adlı yardım kuruluşu, kentte eşya yoksulluğu yaşayan kişilere destek veriyor. Kurumdan Sarah Knight, sorunun "çok büyük" boyuta ulaştığını söyledi. Knight, "İnsanlar kendi imkânlarını zorluyor; tek alternatif yüksek faizli krediler çekmek ve bu da ileride sorunlara yol açabiliyor" dedi. Yardım kuruluşlarına başvuran kişilerin profilinin değiştiğini belirten Knight, "Eskiden sosyal yardım alan kişilerdi, artık öyle değil; toplumun her kesiminden insanlar geliyor. Azalan çalışma saatleri, yükselen faturalar herkesi etkiliyor" diye konuştu. Gıda bankalarına ve dayanışma mutfaklarına talebin arttığını, mobilya konusunda da durumun aynı olduğunu belirten Knight, "Bazılarının yatağı yok, birkaç çocuk aynı yatağı paylaşıyor. 2026 yılındayız ve bu ölçüde bir yoksulluğun hâlâ sürdüğünü düşünmek korkunç" değerlendirmesinde bulundu.

End Furniture Poverty, hükümetten sosyal konutların yüzde 10'unun eşyalı olarak kiraya verilmesini sağlamasını istiyor. Hükümet sözcüsü ise yaptığı açıklamada, "Hiç kimse evi dediği yerde temel mobilyalardan yoksun yaşamamalı" dedi. Sözcü, kiracıları desteklemek için hanelerin mobilya edinmesine yardımcı olmak üzere kullanılabilecek 1 milyar sterlinlik bir fon oluşturduklarını belirtti.