Bayeux İşlemesi'ne modern yorum: karikatürist ve sanat eleştirmeni

Londra'daki British Museum'da (Britanya Müzesi) sergilenen 11. yüzyıl Bayeux İşlemesi, bir karikatürist ve bir sanat eleştirmeninin farklı yaklaşımlarına konu oldu. Guardian'ın karikatüristlerinden Edith Pritchett, eserin günümüz versiyonunu çizerken; gazetenin sanat eleştirmeni Jonathan Jones, orijinal işlemeyi inceledi. Her iki çalışma da dikkat çekici biçimde güncel tartışmalarla örtüştü.

Yaklaşık 1.000 yıl önce yapılan işleme, 1066 Norman fethine giden olayları anlatıyor. Eser, yaratılışından bu yana ilk kez Birleşik Krallık'ta halka açık sergileniyor. Pritchett'in güncel uyarlaması, Guardian'ın hafta sonu dergisinin basılı sayısında poster olarak verildi ve dijital bir özel özellik olarak da yayımlandı.

İşlemenin güncel yorumu

Pritchett'in versiyonu, çevrimiçi trol saldırıları, sosyal medya bağımlılığı, manosphere (erkek egemen çevrimiçi topluluk), yapay zeka ajanları ve fosil yakıtların tahrip ettiği doğayı konu alıyor. Karikatürist, "Tekno-feodalizm, iklim krizi, süper zenginler, Elon Musk ve çevrimiçi nefret girdabı gibi ana konuları belirledim; sonra bunları akıcı bir anlatıya nasıl dönüştürebileceğimi düşündüm" diyor. Eserde yapay zeka ajanları retro görünümlü robotlar olarak betimleniyor.

Pritchett, özellikle veri merkezlerini çizmek istediğini ancak bunun görsel olarak anlamlı bir biçimde yapılamayacağını belirtiyor. İşlemenin alt ve üst kenarlarındaki hayvan ve sembolik figürler, güncel eserde de yer alıyor. Örneğin manosphere sahnesinin altında kırmızı ve mavi haplar, bir süper yatın altında bitcoin sembolü, gençlerin sosyal medya kaynaklı mutsuzluğunu yansıtan duvar aynaları, bir petrol platformunun üzerinde ölü hayvanlar ve akıllı telefon bağımlısı hayvanlar yer alıyor.

Eleştirmenin yaklaşımı

Jonathan Jones ise sergiyi incelerken işlemeyi çağdaş terimlerle düşünmekten kaçındığını söylüyor. "Tarihi sanat eserlerine güncel meseleleri yamamaya her zaman karşıyımdır. Ancak gördüğümde içgüdüsel tepkim bazı paralellikleri görmek oldu. İçinde gerçek bir dehşet var — savaşın dehşeti — ve bu beni gerçekten çok tazeledi" diyor. Jones, sergilerde metin ve açıklamalardan mümkün olduğunca kaçındığını, eserin doğrudan görsel deneyimine odaklandığını belirtiyor. İşlemenin 68,3 metre uzunluğunda olduğunu ve izleniminin neredeyse sinematik olduğunu aktarıyor. Ana anlatının üstündeki ve altındaki kenar süslemelerinin, hikayenin duygularını yansıtan ya da belirsiz bir yorum sunan hayvan ve sembolik imgeler içerdiğini vurguluyor.

İşlemenin siyasi önemi de gündemde. Geçen hafta Guardian, teknoloji milyarderi Peter Thiel'in Britanya ve Fransa devlet başkanlarından önce British Museum'daki işlemeyi özel olarak görüntülediğini ortaya koymuştu.