Avrupa'nın çiftçileri art arda yaşanan sıcak hava dalgalarının ardından 'eşi görülmemiş krizle' karşı karşıya

Ard arda yaşanan yoğun sıcak hava dalgaları ve giderek şiddetlenen kıta genelindeki kuraklık, Avrupa'daki çiftçileri 'eşi görülmemiş' bir krizin içine soktu. Özellikle sebze ve tahıl üreticileri, 'felaket' düzeyinde hasat kayıpları yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

Fransa'da sebze üretimi çöktü

Fransız üreticilere göre, sebze üretimi önceki yıllara kıyasla 'oldukça önemli bir oranda' düştü. Kayıplar kabakta yüzde 25, marulda yüzde 35, bezelyede yüzde 40, brokolide yüzde 60 ve enginarda yüzde 50 ila 100 arasında değişiyor.

Brittany bölgesinde 1.300'den fazla sebze üreticisini bir araya getiren Prince de Bretagne kooperatifi, 'sebze sektörü tarihi bir krizle karşı karşıya' açıklaması yaparak, verim ve ürün kalitesindeki 'dramatik' düşüşe karşı 'acil önlem' çağrısında bulundu.

İklim değişikliğine bağlı küresel ısınma ve etkisini artıran El Niño, bu yaz Avrupa genelinde tarlaları kavurdu. Sıcaklıkların sık sık 30, hatta 35 dereceyi aşması, hemen hemen hiç yağış olmaması ve sıcak rüzgarlar bitki gelişimini engelledi.

Fransız konserve ve dondurulmuş sebze üreticileri birliğinin (4.400 üye) temsilcisi Eric Legras, Le Monde'a yaptığı açıklamada, 'Genellikle bir bölge daha iyi durumda olur ve bu kayıpları telafi eder. Bu yıl tüm ana üretim bölgelerimiz aynı anda etkilendi' dedi.

Tahıl ve hayvancılık da vuruldu

Tahıl üretimi de benzer şekilde olumsuz etkilendi. Avrupa'nın en büyük tahıl üreticisi Fransa'da mısır hasadının geçen yıla göre yüzde 35 azalarak yaklaşık 9 milyon tona düşmesi bekleniyor. Bu seviye en son 1980'de görülmüştü. Tarım Bakanlığı, düşüşün bir kısmının üreticilerin ayçiçeği gibi diğer ürünlere yönelmesinden kaynaklandığını, ancak yaz aylarındaki sıcak hava dalgalarının da kritik büyüme döneminde etkili olduğunu belirtti.

Bu durum hayvancılıkla uğraşan çiftçiler için de büyük sorunlara yol açıyor. Süt inekleri 25 derecenin üzerinde sıcaklık stresi yaşamaya başlarken, birçok üretici süt veriminde yüzde 10-15 oranında düşüş bildirdi. Çoğu şimdi de kış yemi konusunda endişeli.

Tarım Bakanlığı'nın istatistik birimi Agreste, kış için saman üretiminin 1989-2018 ortalamasının yaklaşık yüzde 30 altında olduğunu ve bu açığın 'büyüyerek daha fazla bölgeyi etkilediğini' açıkladı. Yumurta üretimi de özellikle Haziran ayındaki sıcak hava dalgasında kümeslerde yaşanan yüksek ölüm oranı nedeniyle olumsuz etkilendi. Fransa ulusal yumurta tanıtım kuruluna göre, üretim günde yaklaşık 1 milyon yumurta azaldı.

İtalya ve İspanya'da hasat kayıpları

İtalya'nın en büyük çiftçi örgütü Coldiretti'nin verilerine göre, ülke genelinde tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 60'ı hafif veya şiddetli kuraklıktan etkileniyor. Mısır, pirinç, soya fasulyesi ve sebze ile meyve hasadı ciddi şekilde vuruldu; süt üretimi yüzde 20 düştü. Orman yangınları ve şiddetli fırtınaların verdiği zarar da dahil olmak üzere sektörün toplam kaybının 3 milyar avronun üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

Kuraklık, İtalya'nın dört kuzey bölgesini kapsayan ve pirinç üretiminin yaklaşık yüzde 80'inin yapıldığı Po Vadisi'nde özellikle şiddetli. Ülkenin en uzun nehri olan Po Nehri'nin ciddi şekilde su kaybı yaşaması, çiftçileri alışılmadık bir önlem almaya itti: Ürünleri haftanın dönüşümlü günlerinde sulamak. Avrupa'nın en büyük pirinç üreticisi olan İtalya'da bu yıl pirinç hasadında ciddi düşüş bekleniyor.

İspanya'da tahıl hasadı geçen yıla göre Kastilya ve Leon'da yüzde 35, Madrid bölgesinde yüzde 49 ve Endülüs'te yüzde 24 düştü. Yetkililer, koyun ve keçi sütü üretiminin de sırasıyla yüzde 6,5 ve yüzde 10,8 azaldığını açıkladı. Kuraklığın yaşandığı 2024'teki felaket hasadın ardından zeytinyağı üretimi geçen yıl önemli ölçüde arttı, ancak üreticiler bu yıl için henüz tahmin yapmanın erken olduğunu söylüyor.

İspanya ulusal şarap federasyonu ise 2026 üretiminde yüzde 20 düşüş öngörürken, direktör José Luis Benítez art arda gelen sıcak hava dalgalarının üzümleri küçülteceği için rekolteyi düşüreceği uyarısında bulundu.

Hükümetler yardım sözü verdi

Hükümetler sektöre yardım için maliyetli paketler açıkladı. Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, 2027 bütçesinde 'yapısal destek ve yatırım tedbirlerinin' yanı sıra 145 milyon avroluk acil yardım sözü verdi.