Avrupa'da yabani arı türlerinin çoğu geriliyor

Yeni bir araştırmaya göre Avrupa'daki yabani arı türlerinin çoğu ve hover fly (çiçek sineği) türlerinin yaklaşık yarısı son yüzyılda geriledi. Çalışma, Ermenistan'ın başkenti Erivan'da Birleşmiş Milletler (BM) biyoçeşitlilik zirvesinin başladığı gün yayımlandı.

1921'den bu yana tutulan kayıtlar, Alp bölgesi dışında Avrupa'nın her yerinde gerileyen arı türlerinin artanlardan daha fazla olduğunu gösteriyor. Araştırmaya göre arı ve çiçek sineği türlerinin çeşitliliği Atlantik ve Kıta Avrupası bölgelerinde kalıcı biçimde düştü; diğer bölgelerdeki eğilimler ise karışık hatta yer yer olumlu.

Kıtadaki arı ve çiçek sineği türlerinin yüzde 88'ini kapsayan veriler, tozlaştırıcı topluluklarının "hassas türlerin kademeli kaybı ve dirençli birkaç türün yükselişiyle" yeniden şekillendiğine işaret ediyor. Bilim insanları, mevcut eğilimlerin sürmesi halinde "daha derin işlevsel bozulmalar" yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Tozlaştırıcıların önemi

Yabani çiçekli bitkilerin yaklaşık yüzde 90'ı ve başlıca gıda ürünü türlerinin dörtte üçünden fazlası kısmen hayvanların tozlaşmasına bağlı. BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), tozlaştırıcıların azalmasının yaban hayatını tehdit eden ve ekosistemlerin iklim değişikliğine karşı direncini zayıflatan bir zincirleme tepki başlattığı konusunda uyarıyor.

Araştırmanın başyazarı, İspanyol Ulusal Araştırma Konseyi'nde ekolojist olan Carlos Martínez-Núñez, bulguların biyolojik çeşitlilik kaybının görünüşte istikrarlı tür sayılarının arkasında gizli kalabileceğini gösterdiğini söyledi. Martínez-Núñez, bunun "daha fazla düşüş yaşanmadan harekete geçmek için kritik bir fırsat" sunduğunu belirtti.

Martínez-Núñez, "Bazı türlerin bugün artıyor olması, iklim değişikliği ve yaşam alanı kaybı arttıkça kazanan olarak kalacakları anlamına gelmiyor" diye ekledi.

Araştırma, son yüzyılda kaydedilen türlerin yüzde 91'inin 2001-2020 arasındaki modern dönemde de en az bir kez görüldüğünü ortaya koydu. Bu, Avrupa'da türlerin yüzde 9'una varan bölümünün yok olmuş olabileceğine işaret etse de son dönemde görülmeyen birçok tür tarihsel kayıtlarda zaten nadiren geçiyor. Araştırmacılar bu nedenle "henüz yaygın bir yok oluşun yaşandığını düşünmediklerini" ifade etti. Ancak türlerin bir alanda bulunma olasılığı büyük ölçüde azaldı.

Erivan'daki zirve

Bulgular, diplomatların Erivan'da 17. BM Biyoçeşitlilik Konferansı (Cop17) için bir araya geldiği dönemde açıklandı. Zirvede doğal dünyanın korunması, sürdürülebilir kullanımı ve genetik kaynaklardan doğan ortak faydalar ele alınacak.

Araştırmaya katılmayan Bask İklim Değişikliği Merkezi'nde (BC3) çevre araştırmacısı Ainhoa Magrach ise çalışmanın "uzun süredir şüphelenilen şeyi doğruladığını" söyledi. Magrach, "Şimdiye kadar kanıtların çoğu İngiltere, Belçika ve Hollanda gibi birkaç kuzeybatı Avrupa ülkesinden geliyordu. Bu çalışma örüntünün bazı bölgesel farklara rağmen kıtaya yayıldığını gösteriyor" dedi.

Cop17 zirvesinin bu on yılın hedeflerindeki ilerlemeyi değerlendirmeye odaklanması bekleniyor. Hedefler arasında kara ve denizlerin yüzde 30'unun korunması, çevreye zarar veren 500 milyar dolarlık (375 milyar sterlin) sübvansiyonun dönüştürülmesi ve gezegenin bozulan ekosistemlerinin yüzde 30'unun onarılması bulunuyor.