Avrupa merkez bankaları altın rezervlerini neden Kuzey Amerika'dan çekiyor?

Hollanda Merkez Bankası (De Nederlandsche Bank), bu hafta ülkenin altın rezervlerinin bir kısmını Kuzey Amerika'dan çıkardığını doğrulayarak, bu hamlenin ülkeyi "şiddetli krizlere daha iyi hazırlayacağını" açıkladı. ABD ve Kanada'da bulunan toplam yaklaşık 313 ton altından 86 tonu, "artan jeopolitik huzursuzluk" gerekçesiyle Londra'ya nakledildi. Banka, altının "kriz durumunda kolayca kullanılabilir" olmasını istediğini belirtti.

Bu gelişme, Hollanda'nın büyük bir ekonomik şok mu beklediği sorusunu akıllara getirdi. Ancak uzmanlar, hareketin yaklaşan bir felaketin işareti olmadığını, küresel ticaret ve askeri çatışmaların yarattığı belirsizliklere karşı ülkelerin önlem alma isteğini yansıttığını söylüyor.

Avrupa'dan altın transferi dalgası

Bu eğilim yalnızca Hollanda ile sınırlı değil. Fransa, bu yılın başlarında altın rezervlerini ABD'den ülkesine getirdiğini duyurdu. Almanya'nın merkez bankası Bundesbank ise 2016 yılına kadar süren birkaç yıl içinde yurt dışındaki depolarda tuttuğu 216 tondan fazla altını (111 tonu New York'tan, 105 tonu Paris'ten) ülkesine transfer etti.

Goldman Sachs analistleri Lina Thomas ve Daan Struyven, soğuk savaş döneminde de bazı Avrupa merkez bankalarının altınlarının bir kısmını New York'a taşıdığını hatırlattı. Dünya Altın Konseyi kıdemli piyasa stratejisti Joseph Cavatoni ise BBC'ye yaptığı açıklamada, savaş ve ticaret gerilimlerinin "bu kararların bazılarında etkili olduğunu" ancak motive edici faktörlerin "ilk sırasında yer almadığını" söyledi. Enflasyon, faiz oranları ve altının hızlı ticaret edilebileceği bir yerde bulunması da rol oynuyor.

Cavatoni, "Yaklaşan bir kıyamet hissi almıyorum" diyerek sözlerini şöyle sürdürdü: "Ancak insanların rezerv varlıklarını nasıl yönetecekleri, bunları büyütecekleri ve bu varlıklardan en iyi şekilde nasıl yararlanacakları konusunda daha bilinçli hale geldiğini düşünüyorum."

Londra'nın cazibesi ve güvenlik önlemleri

Hollanda Merkez Bankası, Mart-Ağustos ayları arasında ABD ve Kanada'dan çıkarılan altının artık İngiltere Merkez Bankası'nın (Bank of England) kasalarında tutulduğunu açıkladı. Hollanda merkez bankası başkanı Olaf Sleijpen, "Bu altınları kullanmamız asla gerekmeyecek, ancak dayanıklılığımızı ve hazırlığımızı güçlendirmeliyiz" dedi.

Londra, dünyanın büyük ticaret merkezlerinden biri olması nedeniyle kriz anında hızlı alım-satım yapma imkanı sunduğu için en popüler depolama noktası olarak öne çıkıyor. İngiltere Merkez Bankası, 300 yıllık kurumun altındaki kasalarında yaklaşık 400 bin altın külçesi barındırıyor ve değeri 200 milyar sterlinin üzerinde. Dünya Altın Konseyi'nin endüstri anketlerine göre, Bank of England en popüler depolama yeri olmaya devam ederken, merkez bankaları giderek farklı lokasyonlara yöneliyor.

Altın transferleri, sıkı güvenlik önlemleri altında gerçekleştiriliyor. Bu işi yapan şirketler operasyonların nasıl yürütüldüğü konusunda bilgi vermezken, Dünya Altın Konseyi'nden Cavatoni, standart bir yöntemin altını bir yerde satıp diğerinde satın almak olduğunu, böylece fiziksel taşıma ihtiyacının azaldığını belirtti. Sınır ötesi altın taşımacılığı yapan Brink's Global Services, son dönemde merkez bankalarından "artan talep" gördüklerini açıkladı. Şirketin kıdemli başkan yardımcısı Nader Antar, "Artan jeopolitik ve ekonomik belirsizlik ile altının stratejik bir rezerv varlığı olarak yükselen rolü bu eğilime katkıda bulunuyor gibi görünüyor" dedi.

Merkez bankalarının altın alımları son dört yılda yıllık ortalama 1.000 tona ulaşırken, bu rakam önceki on yılda ortalama 500 tondu. Altının fiyatı, Ocak ayında ons başına 5.000 doları aşarak rekor kırdı; analistler 2026 sonunda ons başına 4.900 dolara ulaşacağını öngörüyor. Altının değeri, insanlık tarihi boyunca yüklenen güvenli liman algısı ve enflasyona karşı direnciyle artıyor.