Arnavutluk'ta hükümet karşıtı gösterilerde polisle çatışma

Arnavutluk'un başkenti Tiran'da cumartesi günü hükümet karşıtı gösteriler beşinci gününde de devam etti. Maskeli göstericiler, çoğu lise ve üniversite öğrencisi, eğitim bakanlığı binasını korumaya çalışan polise taş ve benzin bombası attı. Polis tazyikli su ve göz yaşartıcı gaz ile karşılık verdi. İlk kez lastik mermi kullanıldığına dair haberler de var.

Yaz aylarında başlayan gösteriler, başbakanın istifasını isteyen daha geniş bir hükümet karşıtı harekete dönüştü. Göstericiler, başbakanın yönetimiyle bağlantılı yolsuzluk iddiaları nedeniyle istifa etmesini talep ediyor.

Çatışmalar başbakanlık binasına kaydı

Cumartesi günü öğleden sonra gösterilerin odağı şehrin ana bulvarındaki Başbakan Edi Rama'nın ofisine kaydı. Burada kalabalık önceki günlere göre çok daha fazla arttı. Polis, sürekli taş ve havai fişek yağmuruna karşı göz yaşartıcı gaz kullandı. Gazdan etkilenen kalabalık, gazın dağılmasını bekledikten sonra saldırılarını yeniledi.

Göstericiler, göz yaşartıcı gazın etkisini azaltmak için tuzlu su içeren şırıngalar dağıttı. Yaralılar arasında her iki taraftan da çok sayıda kişi var. Şu ana kadar 80 kişi hakkında kamu düzenini bozma suçlamasıyla işlem başlatıldı, yüzlerce kişi gözaltına alındı veya soruşturma altında.

Tiran'ın merkezi giderek savaş alanını andırıyor; cam kırıkları ve yanmış molozlarla dolu.

19 yaşındaki tıp öğrencisi George, eğitim bakanlığı binasının yanında bekliyordu. Elinde polise atmak için iki taş tutuyordu. Yaralanmalardan endişe duyup duymadığı sorulduğunda, "Bizim de annelerimiz var. Bizim de ailelerimiz var. 135 gün boyunca barışçıldık. Şimdi Fransa'daki gibi yapmaya çalışıyoruz... bir devrim yapmaya çalışıyoruz. Hükümetimiz barış istemiyor, bu yüzden şiddet kullanıyoruz" dedi.

Göstericiler arasında 17 yaşındaki üniversite birinci sınıf öğrencisi Klea da vardı. "Tüm öğrenciler üniversite derslerini boykot ediyor ve haklarımız için savaşmak üzere okulu bıraktı" dedi. Gösterileri itibarsızlaştırmak için aralarında provokatörler olduğunu ve bunların dükkanları ve bankaları tahrip ettiğini iddia etti.

Başbakan Rama yolsuzluk iddialarıyla karşı karşıya

Sosyalist Parti lideri Başbakan Edi Rama 13 yıldır iktidarda ve ana rakibi muhalefetteki Demokrat Parti'den Sali Berisha gibi Arnavutluk siyasetine hakim durumda. Öğrenciler "tüm yozlaşmış siyasi sınıfa" karşı olduklarını söylüyor. Peki alternatif ne?

News24 kanalının tanınmış gazetecisi Osman Stafa, "yeni seçimleri düzenlemek üzere bir yıllığına tarafsız bir geçiş hükümeti" çağrısı yaptı.

Rama, cumartesi sabahı sosyal medyada yaptığı paylaşımda Arnavutlara "olağanüstü şeyler başardığımızı unutmamaları" çağrısında bulundu. Gösterileri Demokrat Parti'ye ve "ilerlememizi durdurmayı amaçlayan yabancı aktörlerin kötü niyetli gündemine" bağladı. Hangi yabancı aktörleri kastettiğini belirtmedi.

2019'da AB ve ABD baskısıyla kurulan özel savcılık, son dönemde gizli servis şefi Vlora Hyseni'yi tutukladı. Hyseni, Rama'nın arkadaşı olan işadamı Ergys Agasi'nin adaletten kaçmasına yardım etmekle suçlanıyor. Agasi, suçlamaları reddediyor. Bazı Arnavut medyası, Agasi'nin başbakan ile organize suç grupları arasında aracılık yaptığını iddia ediyor. Rama, Agasi'yi tanıdığını kabul ediyor ancak yasadışı işlemlerden haberi olmadığını söylüyor.

Siyasi analist Lutfi Dervishi, BBC'ye yaptığı açıklamada "Edi Rama kaya ile zor yer arasında sıkışmış durumda. Kendi başarısının kurbanı. Bu kadar gücü elinde toplayarak halkın şikayetlerinden sorumlu tuttuğu tek kişi haline geldi" dedi.

Rama'nın Sosyalist Partisi, 140 sandalyeli Arnavutluk Parlamentosu'nda 83 sandalyeyle rahat bir çoğunluğa sahip. Bir sonraki parlamento seçimleri 2029'da yapılacak.