Antarktika yakınındaki penguen kolonisi yüzde 63 azaldı

Antarktika kıtasının yakınındaki Zavodovski Adası'nda yaşayan çene kayışlı penguenlerin nüfusunun neredeyse üçte ikisi kayboldu. Ada, dünyanın en büyük penguen kolonisine ev sahipliği yapıyordu, ancak araştırmacılar bu unvanı artık kaybettiğini belirtiyor. 2025 yılında yapılan sayımlarda, 2011'in aynı dönemine kıyasla dolu yuva sayısında yüzde 63'lük bir düşüş tespit edildi.

Araştırmayı yürüten ekip, iklim değişikliğinin penguenlerin besin kaynağını ve hayatta kalmasını olumsuz etkilediğini, bu türün artık resmen nesli tükenme tehlikesi altında olabileceğini ifade ediyor. Adada yuva yapan bir diğer penguen türü olan makaroni penguenlerinin sayısı ise artıyor. Bilim insanları bunu, makaronilerin daha çeşitli beslenmesine bağlıyor.

Araştırma nasıl yapıldı?

Zavodovski Adası, Antarktika kıtasının kuzeyindeki Güney Sandwich Adaları takımadasının bir parçası ve Birleşik Krallık'a bağlı bir denizaşırı toprak. 2011'de British Antarctic Survey (BAS - Britanya Antarktika Araştırması), adayı dünyanın en büyük penguen kolonisine ev sahipliği yapan yer olarak duyurmuştu. O dönem adada tahminen 600 bin çene kayışlı ve 90 bin makaroni pengueni yuva yapıyordu.

BAS'ın öncülük ettiği yeni araştırma kapsamında ekip, adaya ulaşmak için 15 gün boyunca denizde yol aldı. Bilim insanları drone, hava fotoğrafçılığı ve 20 kuşa takılan izleme cihazlarıyla koloniyi inceledi. Uydu görüntüleriyle birlikte değerlendirilen veriler, 2011-2025 arasında dolu çene kayışlı penguen yuvası sayısının yüzde 63 azaldığını gösterdi.

Besin zincirindeki değişim

Araştırmayı yöneten Prof. Norman Ratcliffe, çene kayışlı penguenlerin "uzmanlaşmış beslenme düzeni" ve serin suları tercih etmesinin onları kırılgan hale getirdiğini söyledi. Ratcliffe'e göre sular ısındıkça penguenlerin beslendiği kril güneye kaydı. Güneydeki deniz buzu örtüsü ve yuvalama için uygun ada bulunmaması, penguenlerin besinini takip etmesini engelliyor.

Ada, aktif bir yanardağ olan Curry Dağı'nın gölgesinde yer alıyor. Adanın rüzgar altı bölgelerine, kraterden yayılan gaz kokusu nedeniyle "Koku Burnu", "Zehirli Yamac" ve "Boğulma Ovası" gibi adlar verilmiş durumda. Dr. Ratcliffe, penguen dışkısının da eklenmesiyle buranın dünyanın en kötü kokan yerlerinden biri olduğunu belirtiyor. Curry Dağı'nın son büyük patlaması 2016'da yaşandı, ancak incelenen düşüş 2011'den bu yana istikrarlı biçimde sürdüğü için başka bir etkenin devrede olduğu düşünülüyor.

Araştırmacılar, kril rekabetinin olası kaynağı olarak göç eden kambur balinaları da değerlendirdi. Balinaların büyük miktarda kril tükettiği, ancak dışkılarıyla krillin beslendiği deniz bitkilerini gübreleyerek üretimi artırdığı belirtiliyor. Ekip, asıl nedenin iklim kaynaklı, okyanus besin kaynaklarındaki temel değişim olduğunu savunuyor.

Makaronilerin izleme verileri, bu türün adanın kuzeydoğusundaki daha sıcak sularda beslendiğini, muhtemelen diyetlerini balık ve diğer kabuklularla desteklediğini gösterdi. Dr. Ratcliffe, yaşanan değişimi "Antarktika'da tek bir noktada gözlemlenen en büyük tür kompozisyonu değişimi" olarak nitelendirdi. Bilim insanlarına göre dünyanın en büyük penguen kolonisi unvanı artık 5.000 kilometreden uzakta, Antarktika kıtasının öbür tarafındaki Ross Denizi'nde bulunan Cape Adare'e geçmiş durumda. Araştırma Current Biology dergisinde yayımlandı.