Alberta'da ayrılıkçı hareket referandumda yenilgiye uğradı

Kanada'nın Alberta eyaletinde yapılan ayrılık referandumunun ilk sonuçlarına göre, seçmenlerin üçte ikisinden fazlası eyaletin Kanada'nın parçası olarak kalmasını istedi. Sonuç, Alberta'daki ayrılıkçı harekete ağır bir darbe vurdu.

Referandum öncesinde Başbakan Mark Carney, Calgary'de düzenlenen ve üzerinde "Forever Canadian" (Sonsuza dek Kanada) yazılı kırmızı-beyaz pankartların yer aldığı mitingde kalabalıklara seslenmişti.

Carney, oylamanın ardından yaptığı ilk açıklamada, "Birlik olmayı, birlikte inşa etmeyi ve birbirimizle ilgilenmeyi seçtiler" dedi. Alberta'da doğup büyüyen eski merkez bankacısı Carney, Kanada'yı hem ülke içinde hem de sınırları ötesinde inşa etme rolünü üstlenmiş durumda.

Ayrılıkçıların Washington temasları

Referandum sürecinde ayrılıkçı hareketin bazı önde gelen isimleri, geçen yıl üç kez Washington'a giderek ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle görüştüklerini kabul etti. Bu görüşmelerde bağımsız bir Alberta'nın neler sunabileceği, ABD üzerinden Pasifik'e uzanacak olası bir petrol boru hattı dahil ele alındı.

ABD Başkanı Donald Trump, Alberta'da oy verme işleminin sürdüğü gün Kansas'ta düzenlenen bir mitingde Kanada'ya yönelik söylemlerini sürdürdü. Trump, Kanada'yı 51. ABD eyaleti yapma tehditlerini yinelerken, "Buz hokeyi ve 'O Canada' marşınız sizinle kalsın" dedi.

Carney, referandum öncesinde sık sık dile getirdiği uyarıyı tekrarlayarak "sınırlarımızın dışında bizi bölmek için çalışanlar olduğunu" söyledi.

Ekonomik ve siyasi sonuçları

Alberta, Kanada'nın en zengin eyaleti konumunda. Ülkenin kanıtlanmış petrol rezervlerinin büyük bölümü ile zengin doğalgaz ve maden kaynaklarına sahip. Eyalet, Ottawa'nın ABD ile ticaret savaşında ayakta kalma stratejisinde kilit rol oynuyor.

Toronto Üniversitesi Munk Küresel İlişkiler ve Kamu Politikası Okulu'nun kurucu direktörü Profesör Janice Stein, ayrılık yönünde bir oy çıkmadığı sürece ABD dışındaki çoğu yabancı hükümetin Kanada iç siyasetine fazla ilgi göstermediğini belirtti. Stein, yabancı yatırımcıların büyük altyapı projelerinin tamamlanma süresine, yatırım getirisine ve öngörülebilir düzenlemelere odaklandığını ekledi.

Carney ve Alberta eyalet lideri Danielle Smith, denize kıyısı olmayan eyaletten batı kıyısına petrol boru hattı çekilmesi konusunda yakın çalışıyor. Carney, boru hattının "ABD'ye bağımlılığımızı azaltacağını" söylemişti.

Referandumda ayrılık sorusunun yanı sıra eyalet yetkilerinin genişletilmesi, göç maliyetleri ve olası anayasal değişiklikler gibi konularda dokuz soru daha oylandı. Bu sonuçların Kanada'nın diğer dokuz eyaleti ve üç bölgesiyle yürütülecek tartışmaları etkilemesi bekleniyor.

The Economist dergisi bu hafta Carney'i ağzında kırmızı akçaağaç yaprağıyla kapak yaptı. Dergi, "Mark Carney orta güçteki ülkelere tehlikeli bir dünyayla nasıl baş edileceğini gösteriyor" başlığını kullandı.