ABD'nin Kanada alkol ve süt ürünleri yasağı yürürlüğe girdi

ABD'nin Kanada'dan bazı ürünlerin ithalatına getirdiği yasak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme alkollü içecekler, süt ürünleri ve motosikletleri kapsıyor. Bu adım, iki komşu ülke arasında süren ticaret savaşının son halkası oldu.

Trump yönetiminin son kararı, Kanada'nın bu ayın başında bir dizi ABD ürününe gümrük tarifesi uygulamasına yanıt olarak geldi. Ticaret görüşmelerinde yaşanan kesintinin ardından atılan bu adımlarla iki ülke arasındaki gerilim artış gösterdi.

Kanada'nın ek karşı önlem alması beklenmiyor. Başbakan Mark Carney, bu ayın başında yaptığı açıklamada ithalat yasaklarının Kanada ekonomisi üzerindeki etkisinin "ölçülü" olacağını söyledi.

Ticaret görüşmeleri askıda

Ticaret müzakereleri şu anda askıda. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, geçen hafta CNBC'ye verdiği demeçte Başkan Donald Trump'ın Kanada ile mevcut ilişkisinden "memnun" olduğunu belirtti. Greer iki ülke ilişkileri için "Bizi arada bir arıyorlar ve olası anlaşmalar hakkında iyi sohbetler yapıyoruz. Ancak bizim tarafımızda aciliyet yok" ifadelerini kullandı.

Salı günü yürürlüğe giren yasak, ABD'ye ihraç edilen yaklaşık 1 milyar Kanada doları (710 milyon dolar; 530 milyon sterlin) değerindeki Kanada içkisini ve protein tozunda kullanılan peynir altı suyu ürünlerini kapsıyor. Motosiklet ihracatı da etkilenecek olsa da Kanada'nın 2025'te sınırın güneyine gönderdiği motosiklet sayısı yaklaşık 5 bin ve değeri 120 milyon Kanada doları civarında. Bu nedenle bu kalemdeki etkinin sınırlı kalması bekleniyor.

İthalat yasakları ilk olarak Trump'ın 8 Eylül'de imzaladığı bir dizi başkanlık emriyle duyurulmuştu. Trump bu kararlarda Kanada'nın ABD'ye yönelik süt, otomotiv ve alkol politikalarında "ayrımcılığa devam ettiğini" öne sürmüştü. Pazartesi günü gazetecilere konuşan Trump, Kanada'yı "ABD'ye çok adaletsiz davranmakla" suçladı ve "Dünyadaki en kötü ülkelerden biri oldular" dedi.

Kanada tarafında endüstri uyarısı

Carney, bu ayın başında yasakların ABD'nin Kanada'ya uyguladığı diğer ticaret önlemlerine kıyasla "görece ölçülü" olduğunu belirtmişti. Ancak doğrudan hedef alınan bazı işletmelerin ve sektörlerin zarar göreceğini kabul etti.

Kanada merkezli Scotiabank'ın ekonomisti Derek Holt, bir analizinde "bu adımlar ABD yönetiminin itibarını korumaya yönelik, özünde ciddi bir hamle değil ve bu olumlu bir durum" değerlendirmesini yaptı.

Kanada'nın 2025'teki toplam içki ihracatının yaklaşık yüzde 93'ü ABD'ye satıldı. Kanada içki üreticilerini temsil eden Spirits Canada adlı kuruluş, yasakların sektör için "ciddi sonuçlar doğurabileceği" uyarısında bulundu.

ABD'li içki üreticileri de olası etkiler konusunda uyardı. Distilled Spirits Council, ithalat yasağının işletmelerin tatil sezonuna hazırlandığı bir dönemde "ABD konaklama sektörünün genelinde yankılanacağını" yazdı. Geçen hafta düzinelerce Amerikalı içki üreticisi, Trump'a açık bir mektup göndererek Kanada ile alkol konusundaki ticaret anlaşmazlığının çözülmesi çağrısı yaptı.

Kanada'daki ekonomistler ve iş dünyası da yasakların, ülkenin en büyük ticaret ortağı olan ABD ile ticaret ilişkisinin geleceğine belirsizlik ekleyeceği uyarısında bulunuyor.

Son ithalat yasaklarına ek olarak ABD, süt, alkol, çelik ve alüminyum ürünleri dahil bir dizi Kanada malına yüzde 50 oranında gümrük tarifesi, Kanada'da üretilen otomobillere ise yüzde 25 tarife uyguluyor. Kanada da karşılık olarak 700'den fazla ABD ürününe yüzde 15 ile 50 arasında değişen misilleme tarifeleri ve bazı çelik ve alüminyum ürünlerine yüzde 25 ek vergi koydu. Kanada'nın eyaletlerinin çoğu da ABD içkisi satışını durdurdu.

Gümrük tarifeleri, ithal edilen mallar üzerinden alınan vergiler olarak Trump'ın ekonomi politikasının merkezinde yer alıyor. Trump bu vergilerin hükümet gelirini artıracağını ve tüketicileri Amerikan malı satın almaya teşvik edeceğini savunuyor. Ekonomistler ise tarifelerin günlük tüketim mallarında fiyatları yükselttiğini ve küresel ekonomiyi olumsuz etkilediğini belirtiyor.