ABD'de yapay zeka düzenlemesi siyasi çıkmazda

ABD'de yapay zeka (AI) teknolojisinin gelişiminin yavaşlatılması yönündeki çağrılar artarken, Kongre'de yeni güvenlik düzenlemelerinin kısa vadede hayata geçmesi beklenmiyor. Başkan Donald Trump, pazartesi günü sosyal medyada yaptığı açıklamada yapay zekanın dünyayı ele geçireceği ve insanlığı yok edeceği iddialarını "bir aldatmaca" olarak nitelendirdi. Trump daha önce yapay zekanın ihtiyaç duyduğu tek kontrolün "güçlü ve akıllı" bir başkan olduğunu savunmuştu.

Trump'ın bu görüşüne Kongre'deki kıdemli Demokratlar katılmıyor. Yapay zeka sektörünün önde gelen isimleri de son günlerde sert güvenlik uyarıları yaparak devlet düzenlemesi çağrısında bulundu.

ABD'de herhangi bir yasa tasarısının yürürlüğe girmesi için Temsilciler Meclisi ve Senato'nun her ikisinden de geçmesi gerekiyor. Trump'ın yapay zeka konusundaki yeni kısıtlamalara kesin muhalefeti, her iki mecliste de çoğunluğa sahip Cumhuriyetçi Parti'nin başkandan ayrılarak kısıtlama veya hükümet kontrolünü desteklemesini zorlaştırıyor. Yasa tasarısının yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanı'nın imzası da gerekiyor.

Kongre'nin takvimi daralıyor

Kongre'deki yeni düzenleme çabalarının önündeki daha acil bir engel ise takvim. Temsilciler Meclisi'nin bu hafta sonu ara tatile girmesi ve kasım başındaki ara seçimlerden sonraya kadar toplanmaması bekleniyor. Bazı önde gelen Demokratlar, yapay zeka güvenlik önlemleri Meclis'te kabul edilene kadar tatilin ertelenmesi çağrısında bulunuyor.

Demokrat Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, "Amerikan halkının güvenliği ve refahı için kesin bir adım atılana kadar Kongre buradan ayrılmamalı" dedi.

Kongre'ye konuyu tartışmak için daha fazla zaman verilmesini isteyen bir grup Demokrat temsilci, tatilin ertelenmesine karar verecek olan Cumhuriyetçi Meclis Başkanı Mike Johnson'a mektup yazdı. Grup, "Makul kişiler bu hızla gelişen teknolojinin Kongre tarafından tam olarak nasıl düzenlenmesi gerektiği konusunda fikir ayrılığına düşebilir. Ancak Kongre'nin harekete geçmesi gerekliliği konusunda anlaşmazlık yaşayamayız" ifadelerini kullandı.

Hafta sonu Cumhuriyetçi kongre üyesi Anna Paulina Luna, X platformunda Kongre'nin bu konuda özel bir oturum düzenlemesi gerektiğini öne sürdü. Ancak tatilin ertelenmesi veya özel oturum toplanması olası görünmüyor. Meclis Başkanı Johnson, pazartesi günü Kongre koridorlarında gazetecilerin yapay zeka sorularıyla karşılaştı ancak bu hafta hızlı adım atma niyetinde olduğuna dair bir işaret vermedi. Johnson, "Bu çok karmaşık bir konu" yanıtını verdi.

Johnson, Trump'ın yakında Beyaz Saray'da yapay zeka şirketlerinin yöneticileriyle bir toplantı düzenleyeceğini ve şirketlerin güvenliği sağlama sorumluluğu ile hükümetin olası rolünün tartışılacağını söyledi. Johnson, "Yapay zeka şirketlerinin güvenli ürünler sunması ve öz denetim yapması gerekliliğini vurgulamak istiyoruz" dedi ve Kongre'nin de potansiyel bir rolü olabileceğini ekledi.

Demokratlar arasında da görüş ayrılığı var

Demokratlar yapay zeka güvenliği için daha fazla zaman talep ederken, partinin kendi içinde de en iyi düzenleme yöntemi konusunda bölünmeler yaşanıyor. Kasım seçimlerinde her iki meclisin kontrolünü kazanmaları halinde bile, tek bir öneri etrafında birleşmeleri gerektiğinden hızlı hareket garantisi yok.

Kongre'de halihazırda bağımsız incelemelerden federal bir "öldürme anahtarına" ve Senatör Bernie Sanders'ın veri merkezlerine tam moratoryum önerisine kadar çeşitli yasa teklifleri bulunuyor. Bu farklı öneriler Kongre'deki görüş birliği eksikliğini gösterirken, bazı yasa koyucuların harekete geçme aciliyetini de ortaya koyuyor.

Cumhuriyetçi Senato Çoğunluk Lideri John Thune ve Demokrat meslektaşı Amy Klobuchar, bazı yapay zeka şirketlerini federal denetime tabi tutacak bir yasa tasarısı üzerinde çalışıyor. Thune pazartesi günü, "İnovasyonu engellemek istemezsiniz ancak gelişmiş tehditlerin azaltılabildiğinden de emin olmak istersiniz" dedi.

Demokrat kongre üyesi Lori Trahan ise aylardır Temsilciler Meclisi'nde iki partili bir öneri üzerinde çalışıyor. Bu öneri, yetkililer "yakın felaket riski" tespit ederse hükümete bir yapay zeka modelinin kullanımını durdurma yetkisi verecek. Trahan, "Federal hükümetin koruyucu önlemler alması gerekiyor. Bekleyecek daha fazla zamanımız olduğunu düşünmüyorum" dedi.

Trahan, Frontier Act adlı yasa önerisini Cumhuriyetçi Jay Obernolte ile birlikte hazırladı. Öneri, yapay zeka araştırma laboratuvarlarının bağımsız denetimini zorunlu kılmayı amaçlıyor.

Trump'ın önde gelen yapay zeka danışmanlarından David Sacks, pazartesi günü BBC'nin ABD'deki ortağı CBS News'e yaptığı açıklamada sektör içinden gelen varoluşsal uyarıların abartıldığını savundu. Sacks, "Bence bu bir paniğe dönüşüyor. Her şeyden önce ürünlerini güvenli hale getirmek onların sorumluluğunda" dedi.

Vanderbilt Üniversitesi Yapay Zeka ve Teknoloji Politikası Direktörü Asad Ramzanali, kısa vadede en azından yapay zeka şirketlerinin kendilerini sorumlu bir şekilde düzenlemesi gerektiği görüşünü paylaşıyor. Ramzanali, "Kongre tarafından zorunlu kılınan bir güvenlik ve test rejimi isterdim ancak bu adım olmadan şirketler özerkliğe sahip" dedi.

Daha önce hükümette çalışan ve şimdi kar amacı gütmeyen Center for Democracy and Technology kuruluşunu yöneten Alexandra Reeve Givens ise öngörülebilir gelecekte anlamlı bir federal yapay zeka düzenlemesinin geçmesini beklemediğini söyledi. Givens, Trump yönetiminin yapay zeka şirketlerinin modellerini gönüllü olarak devlet değerlendirmesine sunması için bir çerçeve oluşturduğunu ancak bu çerçevenin gizli kaldığını belirtti.