ABD'de kuduz vakaları endişe yaratıyor

ABD'de son aylarda kuduz hayvanlarla ilgili alışılmadık olaylar ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'nin (CDC) sağlık uyarısı, kamuoyunda endişeye yol açtı. Ancak uzmanlar, ölümcül hastalıkta gerçek bir artış olup olmadığının net olmadığını belirtiyor.

Haberlere göre son aylarda Maryland eyaletinde kuduz kunduzlar üç kişiye saldırdı. Kuzey Karolina'da bir hayvanat bahçesinde ise yüzlerce kişi kuduz keçilerle temas etti. CDC, 10 Eylül'de "kuduz ya da kuduz olma ihtimali bulunan hayvanlarla insan temaslarındaki artış haberlerine yanıt olarak" bir sağlık uyarısı yayımladı.

Uzmanlar, insanların gerçekten kuduz hayvanlarla karşılaşıp karşılaşmadığı ya da yalnızca endişelenip endişelenmediği belirsiz olsa da artan haber kapsamının ve hastalığa dair farkındalığın olumlu olduğunu düşünüyor. New England Yaban Hayatı Merkezi'nin genel müdürü Zak Mertz, "Konu iyi şekilde ele alındığında ve insanlar nasıl güvende olacaklarını öğrenebildiğinde, bunun halk sağlığı açısından bir kazanç olduğunu düşünüyorum" dedi.

CDC'ye göre ABD'de eskiden her yıl yüzlerce kişi kuduzdan ölüyordu. Ancak aşılar ve hayvan kontrol programları sayesinde bu sayı yılda 10'un altına indi.

Yine de federal kurum, temmuz-ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla kuduzla ilgili soruşturmalarda %17 artış kaydetti. Bu soruşturmalar arasında toplu maruz kalma olaylarına ilişkin bildirimler de yer aldı. Kurum ayrıca eyalet sağlık dairelerinden olası kuduz maruziyeti sonrası koruyucu tedavi uygulamalarında artış olduğu yönünde bildirimler aldı.

Kuzey Karolina ve Maryland'deki olaylar

CNN'in haberine göre temmuz ayında Kuzey Karolina'nın Harmony kentindeki bir çiftlikte yabani bir kokarca, oğlakların bulunduğu ağıla girdi. Aylar sonra yüzlerce kişi, en azından bir kısmı kuduz olan bu keçilerle temas etti. Yerel sağlık daireleri bu kişileri izledi ve yüzlercesine koruyucu tedavi uygulandı. Konuyla bağlantılı ölüm bildirilmedi.

Maryland'de ise 13 yaşındaki bir çocuk eyalet parkında yüzerken bir kunduz saldırısına uğradı. Çocuk hayatta kaldı ancak göğsünde ve ellerindeki sinir hasarını onarmak için üç ameliyat geçirdi.

Johns Hopkins Üniversitesi çevre sağlığı ve mühendisliği alanında doçent olan Meghan Davis, bu tür olayların ortak bir nedeni olup olmadığı sorusuna "Gördüğümüz şey biraz kötü şans" yanıtını verdi. Keçiler aşılanacak yaşa gelmemişti. Kunduzlarda kuduz ise nadir görülür.

Tüm bilimsel ilerlemelere rağmen insanlar zaman zaman kuduzdan ölmeye devam ediyor. 2011'de emekli CDC epidemiyoloğu Tonji Durant'ın kız kardeşi Ivy, Güney Karolina'daki evinde yarasalar olduğunu bildirmek için yerel hayvan kontrol ofisini aramıştı. Durant'a göre yerel yetkililer ona tıbbi değerlendirme gibi koruyucu adımlar konusunda rehberlik etmedi.

Aylar sonra kız kardeşinde grip benzeri belirtiler gelişti. Ancak o zaman kuduz testi yapıldı ve sonuç pozitif çıktı. Belirtiler ortaya çıktıktan sonra doktorların yapabileceği çok az şey var.

Durant, kız kardeşinin ölümünün önlenebilir olduğunu düşünüyor: "İletişim gerçekten kritik. Klinisyenlerin eyalet ve yerel sağlık daireleriyle, toplulukların da eyalet ve yerel sağlık daireleriyle çalışması gerekiyor."

Mertz, olası bir kuduz hayvanla temas ettiğinden endişelenen kişilerin eyalet yetkililerine ya da sağlık sağlayıcısına başvurması gerektiğini söyledi. Davis ise kuduz olma ihtimali bulunan bir hayvan tarafından ısırılanların yarayı iyice yıkaması ve derhal tıbbi yardım alması gerektiğini belirtti. Evcil hayvanların aşılarının güncel tutulması da önem taşıyor. Davis, "Kuduz büyük ölçüde kontrol altında olduğu için her zaman kamuoyunun gündemine gelmiyor" dedi.