ABD'de borçlanma maliyetleri hükümet müdahalesiyle geriledi

ABD'de hükümetin tahvil piyasasına müdahalesi sonrası uzun vadeli borçlanma maliyetleri düştü. Hazine Bakanlığı, özellikle uzun vadeli tahvillerdeki faiz artışını dizginlemek için geri alım programını genişleteceğini açıkladı.

Bu adım, ülkenin toplam borcunun 40 trilyon doları (29,4 trilyon sterlin) aştığı bir dönemde geldi. Hazine verilerine göre, ulusal borç son on yılda iki katından fazla arttı ve bu, hem Donald Trump hem de Joe Biden dönemlerindeki yüksek harcamalar ile artan faiz ödemelerinin bir sonucu. 2016'da ulusal borç 20 trilyon doların hemen altındaydı.

Faiz oranları ve piyasa baskısı

ABD Kongre Bütçe Ofisi (CBO), borçlanmanın 2026 mali yılı sonunda 39,6 trilyon dolara ulaşacağını tahmin ediyordu; ancak beklenenden hızlı artış, hükümetin borç ihtiyacının büyüklüğüne dair endişeleri artırdı. CBO, ABD'nin 41,1 trilyon dolarlık borç tavanına yaklaştığını ve borcun 2036'da yaklaşık 64 trilyon dolara çıkacağını öngörüyor.

Salı günü 30 yıllık tahvillerin faizi (getirisi) %5,34 ile yaklaşık 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu oranlar; hükümetin, şirketlerin ve tüketicilerin borçlanma maliyetlerini etkiliyor; mortgage, araba kredileri ve kredi kartı faizlerini yansıtıyor. Son dönemdeki faiz artışında ABD-İran savaşına bağlı yükselen petrol fiyatları, enflasyon endişeleri ve teknoloji firmalarının yapay zeka yatırımları için büyük borçlanmaları etkili oldu.

Hazine'nin müdahalesi

Hazine Bakanlığı, müdahalenin uzun vadeli tahvillere “daha fazla likidite desteği” sağlama amacı taşıdığını açıkladı. Bakanlık, geri alım operasyonlarını 2 milyar dolardan en az iki katına çıkararak 4 milyar dolara yükselteceğini ve bu uygulamanın 9 Eylül-4 Kasım tarihleri arasında geçerli olacağını duyurdu. Bu gelişmenin ardından 30 yıllık borçlanma maliyeti %5,18'e geriledi.

Oxford Economics'ten baş analist John Canavan, Hazine'nin geri alımları artırma kararını “uzun vadeli borçlanma maliyetlerine rahatlama sağlama girişimi” olarak değerlendirdi; ancak borç stokunun büyüklüğü göz önüne alındığında bu artışın “kalıcı bir rahatlama sağlamasının pek mümkün olmadığını” söyledi.

Almanya'daki DZ Bank'ın kıdemli analisti Rene Albrecht'e göre ABD hükümeti, uzun vadede %5 veya daha yüksek faizlerin hem kamu hem de özel sektör için yaratacağı 'acıdan' korkuyor. Albrecht, ara seçimlere sadece üç ay kaldığını hatırlatarak, Hazine'nin faizlerdeki yükselişi kontrol altına almak için 'alet çantasına' başvurmak zorunda kaldığını ifade etti.

Ekonomist Mohamed A. El-Erian ise Hazine'nin bu adımının yalnızca piyasa tepkisini yönetmekle kalmayıp, 'faiz eğrisi kontrolü' olarak bilinen daha geniş bir stratejinin parçası olabileceğini söyledi. El-Erian, bu tür müdahalelerin kısa vadede uzun vadeli faizleri düşürmeye yardımcı olsa da “yan hasar ve öngörülemeyen sonuçlar” riski taşıdığını belirtti.

Küresel borç göstergeleri

Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre ABD'nin borç-GSYİH oranı %125,8 ile dünyanın en büyük ekonomileri arasında en yükseklerden biri. İngiltere'de bu oran %103,6, Çin'de %106,9. Japonya ise %200'ün üzerindeki oranıyla en yüksek borç yüküne sahip.

ABD'de mortgage piyasasında 30 yıllık sabit faizli kredilerin ortalaması şu anda %6,67. Bu oran 2023'teki %7,7 seviyesine göre düşük. Öte yandan, Federal Rezerv'in (ABD Merkez Bankası) Çarşamba günü açıklanan toplantı tutanakları, politika yapıcıların enflasyon endişelerinin derinleştiğini gösterdi; bazı üyeler faiz artırımına sıcak bakarken, banka gösterge faizini beşinci kez üst üste %3,50-%3,75 aralığında sabit tuttu.

Fed'in, enflasyonun hafifçe gerilediği ve tarım dışı istihdamın Temmuz'da beklenmedik şekilde düştüğü verilerin ardından Eylül toplantısında faizi yine sabit tutması bekleniyor.