ABD, Venezuela'nın 65 milyar varil petrolünü kontrol edecek

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela ile ülkenin kanıtlanmış petrol rezervlerinin 65 milyar varilinden fazlasının kontrolünü sağlayan bir anlaşma imzalandığını açıkladı. Trump, anlaşmanın ABD'nin petrol rezervlerini iki katından fazla artıracağını ve 'tüm Amerikalılar için benzin fiyatlarını önemli ölçüde düşüreceğini' yazdı.

Cumartesi gecesi yaptığı açıklamada Venezuela'nın geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, anlaşmayı ülkesinin ekonomik canlanmasına yardımcı olacak bir adım olarak değerlendirdi. Ancak bazı analistler, anlaşmanın Venezuela'nın petrol endüstrisindeki yatırımları caydıran uzun süredir devam eden engelleri çözüp çözmeyeceğini sorgulayarak şüpheyle yaklaşıyor.

Anlaşmanın ayrıntıları

Rodríguez, ABD ile yapılan enerji anlaşmasının 25 yıl süreyle geçerli olacağını söyledi. Anlaşmanın ham petrol üretimini günde 1,5 milyon varile çıkarmayı hedeflediğini ve ülkenin doğal kaynakları üzerindeki egemenliğini koruduğunu belirtti. Rodríguez, anlaşmayı 'tarihi' olarak nitelendirerek ekonominin canlanmasına ve hükümet gelirlerinin artmasına yardımcı olacağını söyledi.

Daha önce yaptığı açıklamada Rodríguez, anlaşmanın 65 milyar varil kanıtlanmış potansiyele sahip 17 stratejik petrol sahasının geliştirilmesini ve Venezuela için '100 milyar doların üzerinde yatırım ve 209 milyar doların üzerinde vergi' öngördüğünü belirtti. 'Bu yatırımlar sadece endüstrimizin toparlanmasına ve modernleşmesine değil, aynı zamanda ülkemizin ekonomik büyümesine, yarım küremizin enerji güvenliğine ve uluslararası pazarlarda daha büyük dengeye katkıda bulunacak' dedi.

Bir ABD'li yetkili BBC'nin ABD'deki iş ortağı CBS News'e verdiği demeçte, anlaşma uyarınca ABD hükümetinin Venezuela'da 'deneyimli bir özel operatörle' ortak girişimin yüzde 55 kontrolünü elinde tutacağını söyledi. Ayrıca Rodríguez'in girişime petrol sahalarında faaliyet göstermesi için 100 yıllık imtiyaz verdiğini belirtti.

Tepkiler ve belirsizlikler

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio anlaşmayı 'hem Amerikan hem de Venezuela halkı için büyük bir kazanım' olarak nitelendirdi. Rubio, 'Venezuela halkı için bu anlaşma yaklaşık 100 milyar dolarlık özel yatırım getirecek, binlerce yüksek maaşlı işi destekleyecek ve Venezuela ekonomisinin yeniden inşasını sağlayacak' dedi.

Ancak anlaşmanın Venezuela'da yasal ve anayasal zorluklarla karşılaşıp karşılaşmayacağı belirsiz. Anlaşmanın resmi metni yayınlanmadı. Venezuela'da ılımlı muhalefet milletvekili Henrique Capriles, hükümetin 'şeffaflığı ve yolsuzluğu' nedeniyle anlaşmaya ilişkin birçok şüphe olduğunu söyledi. Hükümetin anlaşmanın Anayasa'ya göre yasal dayanağını ve Venezuela halkının bundan ne elde edeceğini açıklaması gerektiğini belirtti.

Enerji danışmanlık şirketi Goldwyn Global Strategies'in başkanı David Goldwyn, ABD hükümetinin Venezuela petrol sahalarını işletmek için bir kiralama yapmasının 'emsali olmadığını' ve böyle bir adımın Venezuela anayasasını veya hidrokarbon yasasını ihlal edip etmeyeceğinin açık olmadığını söyledi. Goldwyn, 'Bu tür bir düzenlemenin yatırımı önemli ölçüde hızlandıracağını görmek zor' diyerek Venezuela'daki siyasi belirsizliğe, zayıf elektrik şebekesine ve sınırlı ihracat kapasitesine dikkat çekti.

Petrol, gaz ve maden avukatı Alexander Kuiper, anlaşmanın 'çok önemli' olabileceğini ancak temkinli olduğunu söyledi. Kuiper, 'Bu kesinlikle petrol fiyatlarına yardımcı olacak bir başlık' dedi, ancak şunları ekledi: 'Bilmediğimiz şey, bu rezervlerin gerçek yatırıma dönüşüp dönüşmeyeceği ve bu yatırımın sonuç üretmesinin ne kadar süreceği.'

Düşünce kuruluşu New American Security Merkezi'nden Rachel Ziemba, anlaşmanın Venezuela'da iş büyümesini ve ithalatı teşvik edebileceğini, ancak etkiyi ölçmek için çok az ayrıntı olduğunu söyledi. Ziemba, 'Bunun önümüzdeki ay hatta önümüzdeki yıl küresel petrol arzı üzerinde maddi bir etkisi olması pek olası değil' dedi.

Wall Street Journal Cuma günü, ABD'li enerji şirketleri Chevron ve Halliburton'ın Venezuela'nın çoğu geliştirilmemiş petrol sahalarındaki altyapıyı yenilemek için milyarlarca dolar yatırım yapmak üzere anlaşmalara yaklaştığını bildirdi.

Venezuela, dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip - tahminen 303 milyar varil - ancak üretim, 1990'ların sonlarındaki zirvesinden bu yana, kısmen devlete ait petrol şirketi üzerindeki kontrollerin sıkılaştırılması ve ana ekonomik can damarını hedef alan ABD yaptırımları nedeniyle keskin bir düşüş yaşadı.

ABD özel kuvvetlerinin Ocak ayında Maduro'yu ve eşini yakalayıp New York'ta uyuşturucu suçlamasıyla yargılanmak üzere götürmesinin ardından Trump, ABD'nin ülkenin petrol satışını süresiz olarak kontrol edeceğini söylemişti. Anlaşma, İran savaşı nedeniyle benzin fiyatlarının artması ve Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde ABD'de hoşnutsuzluk yaratması nedeniyle Trump üzerindeki iç baskıyı hafifletmeyi amaçlıyor.