ABD uzaya silah konuşlandırdığını doğruladı

ABD Hava Kuvvetleri sekreteri Troy Meink, ülkenin uzayda bir tür silah konuşlandırdığını açıkladı. Meink'in bu açıklaması bağlam ve ayrıntıdan yoksun kaldı. Uzmanlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın uzaydaki silah kapasitesinin ne olduğunu ve bunu nasıl kullanmayı planladığını tam olarak bilmiyor.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nde (CSIS) savunma ve güvenlik bölümünde kıdemli araştırmacı olan Clayton Swope, Meink'in açıklamasına ilişkin değerlendirmesinde, "Kelime sayısını ve açıklamanın kendisini tek elle sayabilirsiniz. Üzerinde çalışılacak çok az şey var ve konuştuğu silahların ne tür olduğunu gerçekten bilmiyoruz" dedi. Swope, "ABD, uzaydaki Rusya ve Çin davranışlarını endişe verici olarak görüyor ve bunu caydırmak için başka bir araç arıyor. Tahminimce yörüngede silah bulundurduğunu açıklamak bunu yapmanın bir yolu" diye ekledi. Ancak Swope, "Bu açıklamanın caydırıcı olabilmesi için gereken ayrıntı düzeyi mevcut değil. Bu sadece bir yapı taşı olabilir ve ABD daha sonra daha fazlasını açıklayabilir" ifadelerini kullandı.

Meink ise açıklamasında, ayrıntıların muhtemelen hiçbir zaman açıklanmayacağını vurguladı. "Ne yaptığımızın ayrıntılarını anlatmam caydırıcılığa fayda sağlamaz. Bu nedenle ne yaptığımızın, test edip etmediğimizin ya da başka bir şeyin ayrıntılarını konuşmayacağız" dedi.

ABD ve rakiplerinin uzay hamleleri

ABD'nin rakipleri Rusya ve Çin, kendi uzay hedeflerini ilerletirken Trump da uzayın askerileştirilmesine giderek daha fazla odaklanıyor. Trump ilk döneminde, ABD ordusunun yetmiş yılı aşkın süredir ilk ayrı askeri kolu olan Uzay Kuvvetleri'ni (Space Force) kurdu. Geçen ay, Batı Point ve Annapolis'teki askeri akademileri örnek alan, henüz yeri belirlenmeyen bir sivil-asker ortak kurum olan ilk ABD Uzay Akademisi'nin kurulmasına ilişkin bir kararname imzaladı.

Bu hafta Military Times, önümüzdeki beş yıl içinde Uzay Kuvvetleri saflarına katılmak üzere 10.000 yeni "guardian"ın (Uzay Kuvvetleri mensuplarının adı) alınması ve eğitilmesi planlarını bildirdi. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, Maryland'de düzenlenen Hava, Uzay ve Siber Konferansı'nda silahlı kuvvetlerin "deniz tabanından cislunar uzaya kadar savaşmaya, dayanmaya ve kazanmaya hazır olması gerektiğini" söyledi.

Trump'ın son haftalarda ve aylarda uzayla ilgili yaptığı diğer hamleler ve açıklamalar göz önüne alındığında, Meink'in silah açıklaması ABD uzay politikasının geleneksel olarak ayrı tutulan askeri ve sivil rollerinin daha da birbirine karıştığının bir göstergesi olarak görülüyor.

Ağustos ayında Beyaz Saray, Savunma Bakanı Pete Hegseth'e yeni sorumluluk ve yetki veren, NASA yöneticisi Jared Isaacman ile birlikte tüm ABD uzay fırlatmalarını yönetmesini öngören ve 2030'a kadar 1.000'den fazla fırlatma ve yeniden giriş operasyonu hedefi koyan bir ulusal uzay taşımacılığı politikası açıkladı. Trump ayrıca astronotların Çin'i yenerek Ocak 2029'da görevden ayrılmadan önce Ay'a ayak basmasını istediğini gizlemiyor. Mart ayında ise Ay yüzeyinde kalıcı bir ABD üssü için 20 milyar dolar yatırım yapma planlarını açıkladı.

Uzmanlar endişeli

Bazı analistler, Trump yönetiminin uzaya yaklaşımında önceki başkanlara kıyasla neredeyse bir dönüşüm olduğunu düşünüyor. NASA'nın 1950'lerin sonunda kurulmasından bu yana ABD'nin sivil uzay kurumu ile Pentagon'u ayrı tuttuğunu hatırlatan Swope, "Geçmişte görmediğimiz kadar bu ikisini bir araya getirme eğilimi var. Uzay Akademisi'nin kurulması da bu yönetimin gözünde görevlerin sadece tamamlayıcı değil, aynı zamanda çok benzer olduğunu gösteren bir veri noktası" dedi.

NASA'nın eski yönetici yardımcısı Lori Garver, akademinin ABD uzay programına faydalı olabileceğini ancak ajansın barışçıl sivil uzay keşfi misyonu ile Uzay Kuvvetleri'nin askeri hedeflerini birbirine karıştırdığını belirtti. Garver, "NASA'nın tüzüğü ve yasal temeli, ordudan ayrı bir sivil ajans oluşturulmasını gerektiriyor. Askeri akademi tarzında bir besleyici kolej yapılandırmak bana yanlış düşünülmüş geliyor" dedi.

ABD istihbarat kurumları 2024'te, Rusya'nın Dünya yörüngesindeki uyduları vurabilecek yeni bir uzay silahı geliştirdiğini izlediklerini açıklamıştı. Uzay Kuvvetleri savaş kuvvetleri komutanı Korgeneral Gregory Gagnon, konferansta gazetecilere Çin'in "uzayın bazı bölgelerinde aktif olarak faaliyet yürüttüğünü" söyledi; Çin bu iddiayı reddediyor. Bir Uzay Kuvvetleri "tehdit bilgi föyü", Rusya ve Çin'in her ikisinin de "ABD'nin uzay destekli yeteneklerini bozmak ve zayıflatmak amacıyla sofistike karşı-uzay yeteneklerini test ettiğini ve konuşlandırdığını" belirtiyor.

CSIS analisti Swope için ABD'nin kendi uzay silahlarını konuşlandırdığını açıklaması, ayrıntı eksikliğinden daha önemli. Swope, "Bu, 'Ben uzayı kullanmak istiyorum, rakibimin kullanmasını istemiyorum' fikri. Bugün geldiğimiz nokta bu" dedi. Swope, ABD'nin ne tür silahlara sahip olabileceği sorusuna ise şu yanıtı verdi: "Daha önce elektromanyetik spektrumda çalışan, radyo sinyallerini karıştıran veya engelleyen sistemlerden bahsedilmişti. ABD'nin karşı-uzay cephaneliğinde olduğu kamuoyu tarafından bilinen bu."