ABD ile Danmakra arasında Grönland anlaşması

ABD ve Danimarka, Grönland'ın güvenliği konusunda bir anlaşmaya vardıklarını açıkladı. Açıklamaya göre anlaşma gelecek hafta imzalanacak.

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın ABD'ye "güvenlik ve diğer tüm ihtiyaçlar üzerinde kalıcı kontrol" sağlayacağını söyledi. Trump, Truth Social adlı sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda anlaşmanın ABD için "hiçbir maliyet" getirmediğini ve Grönland'ın güvenliğini sağlamak için "gerekeni yapma" imkânı vereceğini belirtti.

Trump'a göre anlaşma, ABD'nin yazılı onayı olmadan hiçbir ABD düşmanının Grönland'da askeri varlık bulunduramayacağı veya "hassas yatırımlar yapamayacağı" kuralını içeriyor.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın gelecek hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda imzalanacağını doğruladı. Frederiksen, anlaşmanın "Arktik ve Kuzey Atlantik bölgesindeki ortak güvenliğimizi güçlendirdiğini" söyledi. Ayrıca anlaşmanın "Krallığın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü, Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkını tanıdığını" ifade etti.

Trump'ın paylaşımında bahsettiği anlaşmanın ayrıntılarına değinmeyen Frederiksen, açıklamasında bu konuda ayrıntı vermedi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise anlaşmayı "tarihi bir anlaşma" ve "ABD ile Amerikan halkı için büyük bir kazanım" olarak nitelendirdi. Fox News'a konuşan Rubio, "Bu anlaşma Grönland'daki ulusal güvenlik kaygılarımızı kalıcı ve tamamen gideriyor" dedi.

Grönland neden önemli?

Grönland, dünyanın en büyük adası. Danimarka'ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland, stratejik konumu nedeniyle uzun süredir ABD'nin ilgisini çekiyor. Ada, Kuzey Amerika ile Avrupa arasındaki deniz ve hava yollarına yakınlığıyla savunma açısından kritik bir noktada bulunuyor. Ayrıca Grönland'ın zengin mineral kaynaklarına sahip olduğu biliniyor.

ABD Başkanı Trump, aylardır Grönland'ı "alma" yönünde tehditlerde bulunuyordu. Bu tehditlerini ulusal güvenlik gerekçelerine dayandırıyordu. Trump, adanın savunma amaçlı stratejik konumunu ve maden zenginliğini sık sık dile getiriyordu.

Yeni anlaşma, bu gerilimin ardından geldi. Anlaşmanın detayları henüz kamuoyuyla tam olarak paylaşılmadı. Ancak tarafların açıklamaları, anlaşmanın Grönland'ın güvenliği ve egemenliği konusunda bir denge kurmayı amaçladığını gösteriyor.

Bir sonraki adım ne?

Anlaşmanın gelecek hafta New York'ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda imzalanması bekleniyor. BM Genel Kurulu, her yıl Eylül ayında dünya liderlerini bir araya getiren büyük bir diplomasi etkinliği. Anlaşmanın burada imzalanması, uluslararası kamuoyuna güçlü bir mesaj olarak yorumlanıyor.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte Grönland'da güvenlik düzenlemelerinin nasıl işleyeceği ve Danimarka'nın egemenlik haklarının ne ölçüde korunacağı önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.